ભારતના 10-વર્ષના ગવર્મેન્ટ બોન્ડ યીલ્ડ **7%** ને પાર કરી ગયા છે, જે છેલ્લા **3 મહિનામાં** સૌથી ઉંચુ સ્તર છે. ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવ અને યુએસ ટ્રેઝરી યીલ્ડમાં ઉછાળાને કારણે ભારતીય શેરબજાર પર દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.
ભારતના બેન્ચમાર્ક 10-વર્ષના સરકારી બોન્ડ યીલ્ડ શુક્રવારે 7% ની સપાટીને વટાવી ગયા છે, જે છેલ્લા ત્રણ મહિનાનું ઉચ્ચતમ સ્તર છે. બોન્ડ માર્કેટમાં યીલ્ડ અને કિંમતો એકબીજાની વિરુદ્ધ દિશામાં કામ કરે છે, તેથી આ વધારો સરકારી સિક્યોરિટીઝના ભાવમાં ઘટાડો સૂચવે છે.
ગ્લોબલ બોન્ડ સેલઓફ અને US Treasury ની અસર
આ ઘટાડો માત્ર ભારત પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે જોવા મળી રહ્યો છે. US 10-વર્ષની ટ્રેઝરી યીલ્ડ હવે 5% ની નજીક પહોંચી ગઈ છે, જે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં સૌથી વધુ છે. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદરો લાંબા સમય સુધી ઉંચા રાખવાની શક્યતા અને અમેરિકામાં મોંઘવારીના આંકડાઓને કારણે ગ્લોબલ ઇન્વેસ્ટર્સ સુરક્ષિત રોકાણ તરફ વળ્યા છે.
ઓઈલના ભાવ અને ભારતીય અર્થતંત્ર પર જોખમ
એનર્જી માર્કેટની સ્થિતિ પણ ચિંતાજનક છે. મધ્ય પૂર્વમાં ભૌગોલિક તણાવ અને રેડ સી (Red Sea) માં શિપિંગમાં અવરોધને કારણે બ્રન્ટ ક્રૂડના ભાવ $108 પ્રતિ બેરલ ની નજીક પહોંચ્યા છે. વિશ્વના ત્રીજા સૌથી મોટા ઓઈલ આયાતકાર તરીકે, ભારત માટે આ વધતો ઈમ્પોર્ટ બિલ મોંઘવારી વધારી શકે છે અને રૂપિયાને નબળો પાડી શકે છે. આ સ્થિતિમાં ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) માટે વ્યાજદરો ઘટાડવા મુશ્કેલ બની શકે છે.
રોકાણકારો માટે શું અર્થ છે?
બોન્ડ યીલ્ડને 'રિસ્ક-ફ્રી રેટ' ગણવામાં આવે છે. જ્યારે આ યીલ્ડ વધે છે, ત્યારે કંપનીઓના ફ્યુચર કેશ ફ્લોનું વેલ્યુએશન ઘટે છે, જે ખાસ કરીને ગ્રોથ-ઓરિએન્ટેડ સેક્ટર્સ માટે નેગેટિવ છે. આ ઉપરાંત, કોર્પોરેટ જગત માટે લોન લેવાનો ખર્ચ (Borrowing Cost) વધી રહ્યો છે, જેની સીધી અસર કંપનીઓના પ્રોફિટ માર્જિન પર પડી શકે છે. નિફ્ટી 50 અને બીએસઈ સેન્સેક્સમાં હાલ જે અસ્થિરતા દેખાઈ રહી છે, તે આ માળખાકીય ફેરફારોનું પરિણામ છે.