ચેન્નઈની Income Tax Appellate Tribunal (ITAT) એ વર્ષ 2015-16 માટેની **₹2.51 કરોડ**ની ટેક્સ રી-એસેસમેન્ટ નોટિસને ગેરકાયદેસર ઠેરવીને રદ કરી દીધી છે. ટ્રિબ્યુનલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કાનૂની સમયસીમા પૂરી થયાના 5 દિવસ બાદ મોકલેલી નોટિસ માન્ય ગણાશે નહીં.
કેસની વિગત
આ સમગ્ર વિવાદ વર્ષ 2015-16ના એસેસમેન્ટ વર્ષમાં થયેલી ₹2 કરોડની અસ્પષ્ટ બેંક ડિપોઝિટ અને તેના પરના વ્યાજની આવક સાથે જોડાયેલો હતો. ઇન્કમ ટેક્સ વિભાગે Section 148 હેઠળ 5 એપ્રિલ, 2022ના રોજ રી-એસેસમેન્ટ નોટિસ જારી કરી હતી. વિભાગનો દાવો હતો કે નવા કાયદા મુજબ મોટી રકમના કેસોમાં તેઓ લાંબા સમય સુધી જૂના કેસ ખોલી શકે છે.
ITAT એ કેમ નોટિસ રદ કરી?
ટ્રિબ્યુનલની તપાસમાં બહાર આવ્યું કે આ નોટિસ કાનૂની સમય મર્યાદાના 5 દિવસ પછી આપવામાં આવી હતી. અગાઉના નિયમો મુજબ, એસેસમેન્ટ વર્ષ 2015-16 માટે કેસ ખોલવાની છેલ્લી તારીખ 31 માર્ચ, 2022 હતી. ટેક્સ વિભાગે 1 એપ્રિલ, 2021ના રોજ લાગુ થયેલા નવા 10 વર્ષના સમયગાળાનો હવાલો આપ્યો હતો.
જોકે, ITAT એ સ્પષ્ટ કર્યું કે નવા નિયમોનો લાભ એવા કેસોમાં પાછલી અસર (Retroactive) થી ન મળી શકે, જે જૂના કાયદા મુજબ પહેલેથી જ સમયસીમા બહાર (Time-barred) થઈ ગયા હોય. ટ્રિબ્યુનલે Section 149(1) ના પ્રથમ પ્રોવિઝોનો હવાલો આપતા કહ્યું કે સત્તાધિકારીઓ જૂના બંધ થયેલા વિવાદોને ફરી જીવિત કરી શકે નહીં.
આ ચુકાદો કરદાતાઓ માટે એક મોટી રાહત છે અને ટેક્સ અધિકારીઓ માટે ચેતવણી છે કે તેઓએ કાનૂની સમયમર્યાદાનું ચુસ્તપણે પાલન કરવું અનિવાર્ય છે.