Mumbai ITAT એ એક મહત્વના કેસમાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે જો તમે નવું મકાન પત્ની સાથે સંયુક્ત નામે ખરીદો તો પણ Section 54 હેઠળ કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સમાં છૂટ મળી શકે છે. આવકવેરા વિભાગે અગાઉ **₹55.48 લાખની** કપાત નકારી હતી, પરંતુ ટ્રિબ્યુનલે આ નિર્ણયને પલટી નાખ્યો છે.
મુંબઈની ઇન્કમ ટેક્સ એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલ (ITAT) એ ઘર ખરીદનારાઓ માટે એક રાહતરૂપ નિર્ણય સંભળાવ્યો છે. ટ્રિબ્યુનલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે નવા મકાનના દસ્તાવેજમાં જીવનસાથીનું નામ ઉમેરવાથી Income Tax Act ની કલમ Section 54 હેઠળ મળતી ટેક્સ છૂટ આપોઆપ રદ થતી નથી. આ નિર્ણય પ્રોપર્ટીમાં રોકાણ કરતા કરદાતાઓ માટે મોટી સ્પષ્ટતા લાવ્યો છે.
શું હતો સમગ્ર વિવાદ?
આ કેસમાં એક કરદાતાએ જૂની પ્રોપર્ટી વેચીને ₹1.10 કરોડની રકમ નવા મકાનમાં રોકી હતી. જોકે, મકાન ખરીદતી વખતે તેમણે પોતાની પત્નીનું નામ પણ તેમાં ઉમેર્યું હતું. એસેસમેન્ટ યર 2013-14 માં કરદાતાએ સેક્શન 54 હેઠળ સંપૂર્ણ છૂટનો દાવો કર્યો, પરંતુ આવકવેરા વિભાગે ₹55.48 લાખની કપાત નામંજૂર કરી હતી. વિભાગનો તર્ક હતો કે પ્રોપર્ટી સંયુક્ત છે, તેથી માત્ર કરદાતાના હિસ્સા પૂરતી જ છૂટ મળવી જોઈએ.
ટ્રિબ્યુનલનું તર્કબદ્ધ નિષ્કર્ષ
ITAT એ ટેક્સ વિભાગની દલીલ ફગાવી દેતા જણાવ્યું કે કાયદાકીય દસ્તાવેજ કરતા વ્યવહારની વાસ્તવિકતા (Substance of transaction) વધુ મહત્વની છે. ટ્રિબ્યુનલે નોંધ્યું કે કરદાતાએ બેંક સ્ટેટમેન્ટ અને ગિફ્ટ ડીડ દ્વારા સાબિત કર્યું હતું કે રોકાણ માટેના તમામ નાણાં તેમના પોતાના જ હતા. પત્નીનું નામ માત્ર વ્યક્તિગત અનુકૂળતા માટે ઉમેરવામાં આવ્યું હતું.
વધુમાં, ટ્રિબ્યુનલે આવકવેરા અધિનિયમની કલમ 27 અને 64 નો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે, જો કાયદો આવક અને માલિકીના કરવેરા માટે મૂળ માલિકને જ જવાબદાર ગણે છે, તો ટેક્સના લાભો પણ તેમને જ મળવા જોઈએ.
રોકાણકારોએ શું શીખવું?
આ ચુકાદો નાણાકીય શિસ્તનું મહત્વ સમજાવે છે. ભવિષ્યમાં આવા વિવાદોથી બચવા માટે પ્રોપર્ટીના વ્યવહાર દરમિયાન નાણાંની અવરજવર (Flow of funds) ના પુરાવા સાચવી રાખવા ખૂબ જરૂરી છે. બેંક ટ્રાન્ઝેક્શન અને રોકાણના સોર્સ અંગેની સ્પષ્ટ દસ્તાવેજી માહિતી તમને ટેક્સના દાવા મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરશે.