Income Tax Appellate Tribunal (ITAT) એ એક મહત્વના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો બે બાજુ-બાજુના કે ઉપર-નીચેના ફ્લેટને જોડીને એક સિંગલ રેસિડેન્શિયલ યુનિટ તરીકે વાપરવામાં આવે, તો તેના પર Section 54F હેઠળ ટેક્સ મુક્તિ મળી શકે છે.
ઘણીવાર ટેક્સપેયર્સ બે નાના ફ્લેટ ખરીદીને તેને તોડીને એક મોટું ઘર બનાવે છે, પરંતુ જ્યારે Section 54F હેઠળ કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સમાં છૂટ લેવાની વાત આવે ત્યારે મુશ્કેલી ઉભી થાય છે. અત્યાર સુધી, આવકવેરા વિભાગ આવા ક્લેમને નકારી કાઢતું હતું કારણ કે બંને ફ્લેટના સેલ ડીડ (Sale Deed) કે મ્યુનિસિપલ રજિસ્ટ્રેશન નંબર અલગ-અલગ હોય છે. જોકે, ITAT ની મુંબઈ બેંચે હવે સ્પષ્ટતા કરી છે કે માત્ર અલગ ડીડ હોવાથી ટેક્સ બેનિફિટ નકારી શકાય નહીં, શરત એ છે કે તે ફ્લેટ એક જ ઘર તરીકે વપરાતા હોવા જોઈએ.
ટેક્સ વિભાગ શું જોશે?
આ ચુકાદો પ્રોપર્ટીના 'ફંક્શનલ રિયાલિટી' પર આધારિત છે, નહીં કે સરકારી કાગળો પર. ટ્રિબ્યુનલે નોંધ્યું છે કે ટેક્સ વિભાગે માત્ર ટેકનિકલ કારણોસર આ છૂટ નકારવી જોઈએ નહીં. મુખ્ય કસોટી એ છે કે શું બંને યુનિટ ભૌતિક રીતે જોડાયેલા છે અને એક જ પરિવારના નિવાસસ્થાન તરીકે કાર્યરત છે કે નહીં.
આ પુરાવા રાખવા જરૂરી છે
આ છૂટ મેળવવા માટે, પ્રોપર્ટીમાં એકીકૃત ઘરના સ્પષ્ટ ચિહ્નો હોવા જોઈએ, જેમ કે:
- એક સામાન્ય પ્રવેશદ્વાર (Common Entrance)
- એક શેર કરેલું રસોડું (Shared Kitchen)
- બે ફ્લેટને જોડતો આંતરિક પેસેજ
જો તમે આ ક્લેમ કરવા માંગતા હોવ, તો તમારે આર્કિટેક્ટનું સર્ટિફિકેટ, હાઉસિંગ સોસાયટીનો પત્ર કે જે ફ્લેટ એક જ યુનિટ તરીકે વપરાતા હોવાની પુષ્ટિ કરે, અને આંતરિક લેઆઉટના ફોટા જેવી વિગતો રાખવી જોઈએ. ધ્યાનમાં રાખો કે ટેક્સ ઓફિસર ક્લેમ મંજૂર કરતા પહેલા પ્રોપર્ટીનું રૂબરૂ ઇન્સ્પેક્શન પણ કરી શકે છે.