સરકારી વેચાણ અને બજારનું દબાણ
સરકાર ભારતીય રેલવે ફાઇનાન્સ કોર્પોરેશન (IRFC) માં પોતાના હિસ્સાનું વેચાણ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે. રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વનો સંકેત છે, કારણ કે આ નિર્ણય કંપનીના તાજેતરના મજબૂત નાણાકીય પરિણામો છતાં શેરના ભાવ પર દબાણ લાવી શકે છે. DIPAM (Department of Investment and Public Asset Management) દ્વારા 2% હિસ્સો વેચવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જેમાં વધારાના 2% ગ્રીનશૂ ઓપ્શનનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ વેચાણ ₹104 ના ફ્લોર પ્રાઈસ પર થશે, જે હાલના બજાર ભાવ ₹109-₹111 ની આસપાસની રેન્જ કરતાં નોંધપાત્ર રીતે ઓછો છે. ભૂતકાળમાં પણ IRFC માં સરકારી હિસ્સાના વેચાણ બાદ શેરમાં કરેક્શન જોવા મળ્યું છે, જેમ કે ઓગસ્ટ 2023 માં 4% નો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
મજબૂત નાણાકીય સ્થિતિ સામે વેચાણનો ઓવરહેંગ
IRFC તેના નાણાકીય મોરચે ખૂબ જ મજબૂત દેખાવ કરી રહી છે. કંપનીએ ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં રેકોર્ડ ₹1,802 કરોડનો નેટ પ્રોફિટ નોંધાવ્યો છે, જે ગત વર્ષની સરખામણીમાં 10.5% નો વધારો દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત, કંપનીના એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) વધીને ₹4.75 લાખ કરોડ થઈ ગયા છે અને તેણે શૂન્ય નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ (NPA) સ્ટેટસ જાળવી રાખ્યું છે. જોકે, પ્રોજેક્ટ લીઝ કરારમાં મોરેટોરિયમ (moratorium) ને કારણે રેવન્યુમાં 1.5% નો નજીવો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે અને તે ₹6,661 કરોડ રહી છે. કંપનીનો કોસ્ટ-પ્લસ લીઝિંગ મોડેલ ભારતીય રેલવે સાથે જોડાયેલો હોવાથી સ્થિર કેશ ફ્લોની ખાતરી આપે છે, પરંતુ તેના નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIMs) હાલ 1.3-1.4% ની આસપાસ છે, જે ખાનગી NBFCs ની સરખામણીમાં ઓછા છે.
નિષ્ણાતોની 'સ્ટ્રોંગ સેલ' સલાહ અને સંભવિત ઘટાડો
તાજેતરના મજબૂત પરિણામો છતાં, મોટાભાગના વિશ્લેષકો IRFC ના શેર અંગે ખૂબ જ નકારાત્મક (bearish) વલણ ધરાવે છે. એક મુખ્ય વિશ્લેષક દ્વારા આ શેર માટે 'સ્ટ્રોંગ સેલ' રેટિંગ આપવામાં આવ્યું છે અને 12 મહિનાનો ટાર્ગેટ પ્રાઈસ ₹60-₹61.2 ની વચ્ચે સૂચવવામાં આવ્યો છે. આ ટાર્ગેટ પ્રાઈસ વર્તમાન સ્તરથી 45% થી વધુનો સંભવિત ઘટાડો દર્શાવે છે. આ નકારાત્મક સેન્ટિમેન્ટ પાછળ સરકારી હિસ્સાના સતત વેચાણની યોજના, ફંડ ઉઘરાવવાની જરૂરિયાત અને ભૂતકાળમાં થયેલી નાણાકીય ગેરરીતિઓ (જેના પર FIR પણ દાખલ થઈ હતી) જેવા કારણો જવાબદાર હોઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, IRFC ને HUDCO અને PFC જેવી અન્ય જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ તેમજ બેંકો અને NBFCs સાથે પણ સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડે છે.
વેલ્યુએશન અને ભવિષ્યનો માર્ગ
IRFC નો પી/ઈ રેશિયો (P/E Ratio) હાલ 20.4-21.2 ની આસપાસ છે, જે તેના ઐતિહાસિક સરેરાશ કરતાં વધુ છે, પરંતુ ભારતીય બજારના સરેરાશ પી/ઈ રેશિયો 23.1 કરતાં ઓછો છે. જોકે, વિશ્લેષકોના 'સ્ટ્રોંગ સેલ' રેટિંગ અને નીચા ટાર્ગેટ પ્રાઈસ સૂચવે છે કે વર્તમાન વેલ્યુએશનમાં OFS અને અન્ય વ્યૂહાત્મક પડકારોના ભાવ ધ્યાનમાં લેવાયા નથી. FY30 સુધીમાં રેલવે PSU માંથી ₹80,000 કરોડ એકત્રિત કરવાની સરકારની યોજનાને કારણે ભવિષ્યમાં પણ હિસ્સો વેચાણનું દબાણ ચાલુ રહી શકે છે, જે શેરના ભાવને અસર કરી શકે છે.