સરકારી સંસ્થા IREDA એ Gensol Engineering અને તેની સબસિડિયરીને આપેલા ₹672.74 કરોડના લોનને ફ્રોડ (Fraud) જાહેર કર્યા છે. ભંડોળની હેરાફેરી અને દસ્તાવેજોમાં ગેરરીતિના આરોપો બાદ ધિરાણકર્તાએ આ એકાઉન્ટ્સ RBI ને જાણ કરી છે. આમાંથી **85%** કરતાં વધુ રકમ માટે પહેલેથી જ પ્રોવિઝનિંગ (Provisioning) કરવામાં આવ્યું છે, ત્યારે હવે દેવું વસૂલાત ટ્રિબ્યુનલ (DRT) અને નેશનલ કંપની લો ટ્રિબ્યુનલ (NCLT) માં વસૂલાતની કાર્યવાહી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે.
IREDA એ શું પગલું ભર્યું?
ભારતીય રિન્યુએબલ એનર્જી ડેવલપમેન્ટ એજન્સી (IREDA) એ Gensol Engineering Limited અને તેની પેટાકંપની Gensol EV Lease Limited ના લોન એકાઉન્ટ્સને સત્તાવાર રીતે ફ્રોડ (Fraudulent) જાહેર કર્યા છે. આ મામલે ધિરાણકર્તાએ 10 જુલાઈ, 2026 ના રોજ ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ને જાણ કરી દીધી છે. આ વર્ગીકરણ ગુનાહિત વિશ્વાસભંગ, ભંડોળના દુરૂપયોગ અને નકલી દસ્તાવેજો રજૂ કરવાના આરોપો પર આધારિત છે.
ફ્રોડ ક્લાસિફિકેશનનો પ્રભાવ
આ એકાઉન્ટ્સમાંથી કુલ બાકી લેણાં ₹672.74 કરોડ છે. જેમાં Gensol Engineering પર ₹453.77 કરોડ અને Gensol EV Lease પર ₹218.97 કરોડ નું દેવું છે. કંપનીની નાણાકીય સ્થિતિને સુરક્ષિત રાખવા માટે, IREDA એ 31 માર્ચ, 2026 સુધીમાં આ કુલ એક્સપોઝરના લગભગ 85% માટે પ્રોવિઝનિંગ (Provisioning) કરી દીધું હતું. આનો અર્થ એ છે કે સંભવિત નુકસાનનો મોટો ભાગ કંપનીના પાછલા નાણાકીય નિવેદનોમાં જ ધ્યાનમાં લેવાયો હતો, જેનાથી આ ઔપચારિક જાહેરાતની વર્તમાન બેલેન્સ શીટ પર અસર મર્યાદિત રહેશે.
લોનનો મૂળ અને નિયમનકારી દેખરેખ
આ લોન એકાઉન્ટ્સમાં સમસ્યાઓ નાણાકીય વર્ષ 2022 થી 2024 દરમિયાન આપવામાં આવેલા ભંડોળ સાથે સંકળાયેલી છે. આ ભંડોળ રાઈડ-હેલિંગ ફર્મ BluSmart ને લીઝ પર આપવા માટે 6,400 ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની ખરીદી માટે હતું. જોકે, પાછળથી થયેલી તપાસ અને ઓડિટમાં માત્ર 4,704 વાહનોની ખરીદી થઈ હોવાનું જાણવા મળ્યું, જે પ્રોજેક્ટમાં મોટી ખામી સૂચવે છે. આ વિસંગતતા અને અન્ય નાણાકીય અનિયમિતતાઓને કારણે સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડિયા (SEBI) નું ધ્યાન ખેંચાયું હતું. SEBI એ અગાઉ Gensol ના પ્રમોટર્સ, અનમોલ સિંહ જગી અને પુનીત સિંહ જગી પર ભંડોળની હેરાફેરી અને ક્રેડિટ રેટિંગ એજન્સીઓને ગેરમાર્ગે દોરવાના આરોપો બદલ સિક્યોરિટીઝ માર્કેટમાં પ્રતિબંધ મૂકતો અંતરિમ આદેશ આપ્યો હતો.
કાયદાકીય ઉપાય અને ચાલુ વસૂલાત
IREDA બાકી ભંડોળની વસૂલાત માટે અનેક કાનૂની માર્ગો અપનાવી રહી છે. આમાં દિલ્હી સ્થિત દેવું વસૂલાત ટ્રિબ્યુનલ (DRT) માં સક્રિય કાર્યવાહી અને નેશનલ કંપની લો ટ્રિબ્યુનલ (NCLT) સમક્ષ દાખલ કરાયેલી નાદારીની અરજીનો સમાવેશ થાય છે. પાવર ફાઇનાન્સ કોર્પોરેશન (PFC), જેણે પણ ધિરાણમાં ભાગ લીધો હતો, તેણે અગાઉ જૂથને તેના એક્સપોઝરના એક ભાગને ફ્રોડ તરીકે ફ્લેગ કર્યો હતો. IREDA ની આ નવીનતમ કાર્યવાહી આ નિયમનકારી અને કાયદાકીય વાસ્તવિકતાઓ સાથે તેના આંતરિક રિપોર્ટિંગને સુસંગત બનાવે છે.
હવે રોકાણકારો અને હિતધારકો આ ટ્રિબ્યુનલ કેસોની પ્રગતિ પર નજર રાખશે, કારણ કે વસૂલાત ન થયેલા 15% એક્સપોઝરની વસૂલાત અને નાદારીની કાર્યવાહીનો ઉકેલ મુખ્ય ધ્યાન રહેશે. આ કાનૂની લડાઈઓના પરિણામો IREDA ના બોટમ લાઇન પર અંતિમ અસર અને જાહેર ભંડોળની અંતિમ વસૂલાત નક્કી કરશે.