વૈશ્વિક બજારોમાં વધતા ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ (geopolitical tensions) અને યુએસ પ્રેસિડેન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તરફથી ઈરાન-ઈઝરાયેલ સંઘર્ષ અંગે કોઈ સ્પષ્ટ ડી-એસ્કેલેશન પ્લાન (de-escalation plan)ના અભાવે અનિશ્ચિતતા વધી છે. આગામી બે થી ત્રણ અઠવાડિયામાં વધુ લશ્કરી કાર્યવાહીની ધમકીઓએ રોકાણકારોમાં ભયનો માહોલ બનાવ્યો છે, જેના પગલે વોલ સ્ટ્રીટ ફ્યુચર્સ (Wall Street futures)માં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે. આ વૈશ્વિક ભયનો પડઘો કોમોડિટી માર્કેટમાં પણ જોવા મળ્યો, જ્યાં COMEX ગોલ્ડ (gold)ના ભાવ 2.21% ઘટીને $4,677 પ્રતિ ઔંસ થયા છે, જ્યારે ચાંદી (silver) 4.22% ઘટીને $72.87 પ્રતિ ઔંસના સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. આ ઘટાડો યુએસ ડોલરમાં જોવા મળતી મજબૂતી અને ભૌગોલિક-રાજકીય ચિંતાઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે, કારણ કે યુએસ ડોલર ઇન્ડેક્સ (DXY)માં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી છે.
આ વૈશ્વિક ગિરાવટથી વિપરીત, ભારતીય અર્થતંત્ર મજબૂત વિકાસ દર્શાવી રહ્યું છે. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા (NPCI) દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા અનુસાર, માર્ચ 2026માં યુનિફાઈડ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ (UPI) પર રેકોર્ડ 22.64 બિલિયન ટ્રાન્ઝેક્શન થયા છે, જેનું મૂલ્ય ₹29.53 લાખ કરોડ છે. આ UPI શરૂ થયા પછીનો સર્વોચ્ચ માસિક વોલ્યુમ અને મૂલ્ય દર્શાવે છે, જે ભારતમાં રોજિંદા જીવનમાં રિયલ-ટાઇમ પેમેન્ટ્સના વ્યાપક ઉપયોગ અને ઝડપી ડિજિટલ પ્રગતિ સૂચવે છે.
ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્ર પણ સ્થિર પ્રદર્શન કરી રહ્યું છે. મિડ-સાઇઝ બેંકોએ માર્ચ ક્વાર્ટરમાં મજબૂત બિઝનેસ વૃદ્ધિ નોંધાવી છે, જેમાં લોન અને ડિપોઝિટ બંનેમાં વાર્ષિક ધોરણે બે આંકડામાં વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. વિશ્લેષકોના મતે, ભારતીય બેંકો નાણાકીય વર્ષ 2026 દરમિયાન સ્થિર ક્રેડિટ મેટ્રિક્સ જાળવી રાખશે.
આંતરિક આર્થિક મજબૂતી વચ્ચે, સરકારે સોનાની આયાતને લઈને પણ મહત્વપૂર્ણ પગલાં ભર્યા છે. ભારતના ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT) એ ASEAN દેશોમાંથી સોના અને સોના-જ્વેલરીની આયાત માટેના નિયમોને વધુ કડક બનાવ્યા છે. આ વસ્તુઓ જે અગાઉ ફ્રી ઈમ્પોર્ટ લિસ્ટમાં હતી, તેને હવે લાયસન્સની જરૂર પડશે. આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય ટ્રેડ ડીલ્સ હેઠળ ઓછા ટેરિફનો લાભ લેવા માટે અન્ય દેશોમાંથી સોનાની આયાતને રોકવાનો છે.
જોકે, ભારતની આંતરિક આર્થિક મજબૂતી છતાં, કેટલાક જોખમો યથાવત છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલુ ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ સતત બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ લાવી શકે છે, જે યુએસ ડોલર જેવી સુરક્ષિત સંપત્તિઓની માંગ ઊંચી રાખી શકે છે. ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ ક્ષેત્ર નોંધપાત્ર પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે; માર્ચ 2026ના ડેટા દર્શાવે છે કે સ્ટાર્ટઅપ ફંડિંગમાં વાર્ષિક ધોરણે 56% નો તીવ્ર ઘટાડો થયો છે, જેમાં મૂડી અને એક્ઝિટ મુખ્યત્વે બેંગલુરુ, મુંબઈ અને NCR જેવા મોટા શહેરોમાં કેન્દ્રિત છે. સોનાની આયાત પરના પ્રતિબંધો, ભલે તે સ્થાનિક કારણોસર હોય, જો સાવચેતીપૂર્વક સંચાલન ન કરવામાં આવે તો વેપાર પ્રવાહને અસર કરી શકે છે.
આગળ જોતાં, ભૌગોલિક-રાજકીય ઘટનાઓ, યુએસ મોનેટરી પોલિસીની અપેક્ષાઓ અને કોમોડિટી સપ્લાય વૈશ્વિક બજારના સેન્ટિમેન્ટને આકાર આપશે. યુએસ ડોલરની મજબૂતી એપ્રિલ 2026ના બીજા ક્વાર્ટરમાં ચલણ અને કોમોડિટી બજારો માટે મુખ્ય પરિબળ રહેવાની ધારણા છે. ભારતમાં, ડિજિટલ અપનાવણી અને સ્થિર બેંકિંગ ક્ષેત્ર દ્વારા સંચાલિત આર્થિક વૃદ્ધિ ચાલુ રહેવાની સંભાવના છે, જોકે વ્યાપક વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિતિ અને સોનાની આયાત નિયમો જેવા નીતિગત ફેરફારો પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે.