ભારતીય NBFC સેક્ટરમાં મે 2026 દરમિયાન ગોલ્ડ લોન (Gold Loan) માં જબરદસ્ત વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. ગોલ્ડ જ્વેલરી સામે ધિરાણમાં 69.9% નો અધધ વધારો થયો છે, જે NBFCs માટે સૌથી ઝડપથી વિકસતું ક્રેડિટ સેગમેન્ટ બન્યું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન NBFCs દ્વારા કુલ ધિરાણમાં 14.2% નો વધારો નોંધાયો છે, જ્યારે ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં ધિરાણ વૃદ્ધિ ધીમી પડી છે, જે રિટેલ અને સુરક્ષિત સંપત્તિ ધિરાણ તરફ સ્પષ્ટ ઝોક દર્શાવે છે.
ગોલ્ડ લોનમાં રેકોર્ડબ્રેક વૃદ્ધિ:
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના આંકડા મુજબ, મે 2026 ના અંત સુધીમાં NBFCs દ્વારા ગોલ્ડ લોનનું કુલ આઉટસ્ટેન્ડિંગ ₹3.29 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગયું છે. ગયા વર્ષે મે મહિનામાં આ આંકડો માત્ર ₹1.94 લાખ કરોડ હતો. આ 69.9% નો જંગી વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર દર્શાવે છે અને ગોલ્ડ લોનને NBFCs માટે વૃદ્ધિનું મુખ્ય એન્જિન બનાવે છે. આ ટ્રેન્ડ સૂચવે છે કે ધિરાણકર્તાઓ એસેટ-બેક્ડ રિટેલ ક્રેડિટને વધુ પ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છે.
કુલ ધિરાણ અને રિટેલમાં તેજી:
ગોલ્ડ લોન ઉપરાંત, NBFCs દ્વારા કુલ ધિરાણમાં પણ વાર્ષિક ધોરણે 14.2% નો નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે, જે મે 2025 માં 11.4% હતો. રિટેલ ધિરાણ, જેમાં હાઉસિંગ લોન અને વાહન ફાઇનાન્સનો સમાવેશ થાય છે, તેમાં 19.5% ની વૃદ્ધિ થઈ છે, જે ગયા વર્ષના 14.9% ના વૃદ્ધિ દર કરતાં વધુ છે. આ દર્શાવે છે કે NBFCs રિટેલ સેગમેન્ટ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે જ્યાં માંગ સ્થિર છે.
ઔદ્યોગિક અને સેવા ક્ષેત્રમાં મંદી:
જ્યારે રિટેલ અને ગોલ્ડ લોનમાં મજબૂતી જોવા મળી, ત્યારે અન્ય ક્ષેત્રો દબાણ હેઠળ છે. ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં ધિરાણ વૃદ્ધિ મે 2026 માં ઘટીને 7.3% થઈ ગઈ છે, જે ગયા વર્ષના સમાન ગાળામાં 10% હતી. આ મંદી મુખ્યત્વે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટરના ધિરાણમાં ઘટાડાને કારણે છે. સેવા ક્ષેત્રમાં પણ વૃદ્ધિ ધીમી પડી છે, જે 16.7% રહી છે, જ્યારે ગયા વર્ષે તે 23.9% હતી. જોકે, સેવા ક્ષેત્રમાં કોમર્શિયલ રિયલ એસ્ટેટ ધિરાણમાં વધારો જોવા મળ્યો છે.
રોકાણકારો માટે મહત્વ અને જોખમો:
રોકાણકારો માટે, ગોલ્ડ લોન તરફનું વલણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તે NBFCs ને અત્યંત લિક્વિડ કોલેટરલ (collateral) પ્રદાન કરે છે. જો કોઈ દેવાદાર ડિફોલ્ટ કરે, તો ધિરાણકર્તા સોનાનું વેચાણ કરીને પોતાની રકમ વસૂલ કરી શકે છે, જે અસુરક્ષિત લોનની સરખામણીમાં ક્રેડિટ રિસ્ક ઘટાડે છે. જોકે, ગોલ્ડ લોન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી NBFCs ગોલ્ડના ભાવમાં થતી વધઘટ સામે સંવેદનશીલ રહે છે. જો ગોલ્ડના બજાર ભાવમાં તીવ્ર ઘટાડો થાય, તો ધિરાણકર્તાઓએ લોન-ટુ-વેલ્યુ (LTV) રેશિયો ઘટાડવો પડી શકે છે, જે લોન વૃદ્ધિને અસર કરી શકે છે.
આ ઉપરાંત, રોકાણકારો એ પણ ધ્યાનમાં લઈ શકે છે કે ઔદ્યોગિક ધિરાણમાં મંદી ડાઇવર્સિફાઇડ NBFCs ના એકંદર લોન બુકને કેવી રીતે અસર કરે છે. જે NBFCs ઔદ્યોગિક અથવા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફાઇનાન્સિંગ પર વધુ નિર્ભર છે, તેઓ રિટેલ અને ગોલ્ડ-લોન ધરાવતા NBFCs ની સરખામણીમાં ધીમી વૃદ્ધિ જોઈ શકે છે. ગોલ્ડ લોનમાં આ ઉચ્ચ વૃદ્ધિની ટકાઉપણું ગ્રાહકની તરલતાની માંગ અને ગોલ્ડ-કેન્દ્રિત ફાઇનેન્સર્સ વચ્ચેની સ્પર્ધાત્મક કિંમતો પર નિર્ભર રહેશે.