ભારતીય ફિનટેક માર્કેટમાં હવે મોટું પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. ટ્રાન્ઝેક્શનની સંખ્યા વધારવાને બદલે હવે ફિનટેક કંપનીઓ મર્ચન્ટ્સ માટે સેટલમેન્ટ સ્પીડ સુધારવા પર ભાર મૂકી રહી છે, જેથી વેપારીઓનું કેશ ફ્લો (Cash Flow) મેનેજમેન્ટ વધુ સારું બની શકે.
ભારતીય ફિનટેક ઇન્ડસ્ટ્રી હવે એક નવા વળાંક પર છે. તાજેતરમાં યોજાયેલા 'Global Fintech Fest' માં ઉદ્યોગના દિગ્ગજોએ સ્વીકાર્યું છે કે માત્ર ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનના આંકડા વધારવા પૂરતા નથી. નાના વેપારીઓ માટે સૌથી મોટી સમસ્યા પેમેન્ટ પ્રોસેસિંગ પછી ખાતામાં જમા થતા પૈસા વચ્ચેનો સમયગાળો એટલે કે 'સેટલમેન્ટ લેગ' છે. આ સમયગાળા દરમિયાન વેપારીઓની વર્કિંગ કેપિટલ બ્લોક થઈ જાય છે, જે તેમને લોન લેવા માટે મજબૂર કરે છે.
ઓપરેશનલ એફિશિયન્સી પર ભાર
વેપારીઓને દૈનિક પગાર અને વેન્ડર પેમેન્ટ કરવામાં મુશ્કેલી ન પડે તે માટે કંપનીઓ હવે લેગસી સિસ્ટમ છોડીને ઇન્ટિગ્રેટેડ ટેકનિકલ સ્ટેક્સ તરફ આગળ વધી રહી છે. પેમેન્ટ પ્લેટફોર્મ્સ હવે એવું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા માંગે છે જે લિક્વિડિટીની ખાતરી આપે, જેમાં 'પ્રી-ફંડિંગ' (Pre-funding) મોડેલ પણ ચર્ચાનો વિષય છે. જોકે, આ માટે નિયમનકારી મર્યાદાઓનું ધ્યાન રાખવું પણ અનિવાર્ય છે.
AI અને ગ્લોબલ એક્સપાન્શન
ઇન્ડસ્ટ્રીમાં AI નો ઉપયોગ હવે માત્ર દેખાડા પૂરતો નથી, પરંતુ એકાઉન્ટિંગ અને ટેક્સ કમ્પ્લાયન્સ જેવી બેક-ઓફિસ પ્રક્રિયાઓ સરળ બનાવવા માટે થઈ રહ્યો છે. બીજી તરફ, UPI હવે દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા અને મધ્ય-પૂર્વના દેશોમાં પગપેસારો કરી રહ્યું છે. અહીં કંપનીઓ સામે મોટો પડકાર ક્રોસ-બોર્ડર સેટલમેન્ટ અને મલ્ટી-કરન્સી વાતાવરણને હેન્ડલ કરવાનો છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વનું?
રોકાણકારોએ એ જોવું જોઈએ કે ફિનટેક કંપનીઓ ફાસ્ટ લિક્વિડિટી સાથે જોડાયેલા જોખમો (Credit Risk) કેવી રીતે મેનેજ કરે છે. ભવિષ્યમાં સેટલમેન્ટ સ્પીડમાં સુધારો કરનારી કંપનીઓ જ સ્પર્ધામાં ટકી રહેશે અને લાંબાગાળાની નફાકારકતા સાબિત કરી શકશે.