2026 BFSI ઇનસાઇટ સમિટમાં ફિનટેક દિગ્ગજોએ AI-આધારિત પેમેન્ટ્સ માટે નવા નિયમોની માંગ કરી છે. આગામી સમયમાં મશીનો દ્વારા નાણાકીય વ્યવહારો થવાની શક્યતા છે, ત્યારે સુરક્ષા અને જવાબદારી નક્કી કરવી રોકાણકારો અને ગ્રાહકો માટે અનિવાર્ય છે.
Business Standard BFSI ઇનસાઇટ સમિટ 2026 માં Visa, Amazon Pay અને Juspay જેવી અગ્રણી કંપનીઓના પ્રતિનિધિઓએ AI-આધારિત 'એજન્ટિક પેમેન્ટ્સ' ના ભવિષ્ય અંગે ચર્ચા કરી હતી. આ એવી સિસ્ટમ છે જેમાં સોફ્ટવેર પ્રોગ્રામ્સ માનવીય હસ્તક્ષેપ વગર ખરીદી અને પેમેન્ટની પ્રક્રિયા કરી શકે છે. જોકે, નિષ્ણાતોએ ચેતવણી આપી છે કે હાલના કાયદાકીય માળખામાં આવા મશીન-લેડ ટ્રાન્ઝેક્શનના જોખમોને પહોંચી વળવાની ક્ષમતા નથી.
જવાબદારી (Accountability) નો મોટો પડકાર
પેનલ દ્વારા સૌથી મોટો મુદ્દો 'જવાબદારી'નો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. જો કોઈ AI એજન્ટ ભૂલ કરે અથવા અનધિકૃત વ્યવહાર થાય, તો તેની જવાબદારી કોની? નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે દરેક વ્યવહાર માટે મજબૂત 'ઓડિટ ટ્રેલ' હોવી જરૂરી છે, જેથી ટ્રાન્ઝેક્શનને વપરાશકર્તાની મૂળ સૂચના સાથે જોડી શકાય.
ઓટોમેટેડ કોમર્સ તરફ વધતા ડગલા
ઉદ્યોગ જગત માને છે કે શરૂઆતમાં આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ યુટિલિટી બિલ અથવા સબસ્ક્રિપ્શન જેવા ઓછા જોખમી કામો માટે થશે. જટિલ કાર્યો માટે હજુ સમય લાગી શકે છે. મુખ્ય ભાર એ વાત પર છે કે યુઝર્સ એવા 'ગાર્ડરેલ્સ' સેટ કરી શકે જેમાં AI ખર્ચની મર્યાદા અને અન્ય પેરામીટર્સને ક્યારેય ઓળંગે નહીં.
ભારતીય રોકાણકારો માટે શું મહત્વ?
ભારતનું ડિજિટલ પેમેન્ટ ઇકોસિસ્ટમ ખાસ કરીને UPI પર નિર્ભર છે. NPCI દ્વારા નિર્મિત આ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં AI ને જોડવા માટે Reserve Bank of India (RBI) અને NPCI તરફથી નવા ગાઈડલાઈન્સની જરૂર પડશે. આગામી સમયમાં આ નિયમનકારી સંસ્થાઓની પોલિસી અપડેટ્સ પર નજર રાખવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની રહેશે, કારણ કે તે જ આવનારી પેઢીની ડિજિટલ પેમેન્ટ સુરક્ષા નક્કી કરશે.