તાજેતરના ડેટા મુજબ, આક્રમક રીતે FCNR ડિપોઝિટ એકત્રિત કરવાને કારણે ખાનગી બેંકોના માર્જિનમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ઊંચા ખર્ચ અને ફંડના યોગ્ય ઉપયોગના અભાવે લિક્વિડિટી પર દબાણ વધ્યું છે, જે ડિસેમ્બર ક્વાર્ટર સુધી સ્થિર થવાની ધારણા છે.
માર્જિન પર કેમ દબાણ આવ્યું?
ભારતીય ખાનગી બેંકો માટે સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટર નફાકારકતાની દ્રષ્ટિએ પડકારજનક રહ્યું છે. આનું મુખ્ય કારણ વિદેશી મુદ્રામાં રહેલી FCNR(B) ડિપોઝિટ્સને આક્રમક રીતે વધારવાની રણનીતિ છે. બેંકોએ ડિપોઝિટ બેઝ મજબૂત કર્યો, પરંતુ આ ફંડને ઊંચા વળતર આપતી લોન્સમાં ઝડપથી રોકવામાં નિષ્ફળ રહી, જેને કારણે નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIM) પર નકારાત્મક અસર પડી છે.
કોને કેટલું નુકસાન?
ડેટા પર નજર કરીએ તો, Kotak Mahindra Bank ના NIM માં વાર્ષિક ધોરણે 44 બેસિસ પોઈન્ટનો મોટો ઘટાડો થયો છે અને તે ઘટીને 4.1 ટકા પર પહોંચ્યું છે. આ જ રીતે Axis Bank માં 37 બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો નોંધાયો છે. અન્ય દિગ્ગજોમાં HDFC Bank ના માર્જિન 14 બેસિસ પોઈન્ટ અને ICICI Bank ના 12 બેસિસ પોઈન્ટ ઘટ્યા છે.
તેની સામે સરકારી બેંકોએ વધુ સ્થિરતા દર્શાવી છે. Union Bank of India અને Central Bank of India એ માર્જિનમાં વધારો નોંધાવ્યો છે, જ્યારે Bank of India માં માત્ર 6 બેસિસ પોઈન્ટનો નજીવો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
આગામી સમય માટે શું છે અંદાજ?
ખાનગી બેંકોમાં FCNR(B) ડિપોઝિટનો હિસ્સો 7.5 થી 10 ટકા જેટલો ઊંચો રહ્યો છે, જે સરકારી બેંકો માટે માત્ર 2 થી 2.5 ટકા હતો. બેંક મેનેજમેન્ટનું કહેવું છે કે આ એક ટ્રાન્ઝિશનલ તબક્કો છે. હાલમાં આ ફંડ લિક્વિડિટી પૂલમાંથી લોન બુક અને રિપો-લિંક્ડ એસેટ્સમાં ટ્રાન્સફર થઈ રહ્યું છે. ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં માર્જિનમાં સુધારો આવવાની આશા છે, પરંતુ રોકાણકારો માટે એ જોવું મહત્વનું રહેશે કે બેંકો કેટલી ઝડપથી આ ફંડને આવક ઊભી કરતી એસેટ્સમાં બદલી શકે છે.