ભારતીય માર્કેટમાં હવે ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ કંપનીની માત્ર રેવન્યુ જોતા નથી, પરંતુ Enterprise Resource Planning (ERP) સિસ્ટમની મજબૂતી પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. નબળી એકાઉન્ટિંગ સિસ્ટમ ધરાવતી કંપનીઓને હવે નીચું વેલ્યુએશન અને કડક ફંડિંગ શરતોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
વર્ષોથી રોકાણકારો માટે વેલ્યુએશનનું મુખ્ય માપદંડ માત્ર 'ટોપ-લાઈન રેવન્યુ ગ્રોથ' રહ્યો છે, પરંતુ હવે સમય બદલાયો છે. પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી અને વેન્ચર કેપિટલ ફોર્મ્સ હવે કંપનીની આંતરિક સિસ્ટમ એટલે કે ERP ની પરિપક્વતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. હાલના માર્કેટમાં, વિખેરાયેલી એકાઉન્ટિંગ પ્રક્રિયાઓને રોકાણકારો મૂડી માટે મોટું જોખમ માને છે.
ડિફેન્સિવ ડીલ સ્ટ્રક્ચરનો વધતો પ્રભાવ
જ્યારે ડ્યુ ડિલિજન્સ (Due Diligence) દરમિયાન કંપનીની નાણાકીય માહિતીમાં અસ્પષ્ટતા જોવા મળે છે, ત્યારે રોકાણકારો તેને સામાન્ય ટેકનિકલ ખામી નથી ગણતા, પણ ગવર્નન્સનું મોટું જોખમ માને છે. આને કારણે હવે 'ડિફેન્સિવ ડીલ સ્ટ્રક્ચર'નો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે. રોકાણકારો હવે સંપૂર્ણ વેલ્યુએશન આપવાને બદલે એસ્ક્રો (Escrow) એકાઉન્ટ્સ અથવા પરફોર્મન્સ-લિંક્ડ પેમેન્ટ્સની શરતો મૂકે છે. એટલે કે, કંપની જ્યારે ઓડિટ માટે સંપૂર્ણ તૈયાર થાય, ત્યારે જ તેને બાકીનું ફંડ મળે છે.
ભારતમાં ઓડિટ અને ગવર્નન્સનું મહત્વ
SEBI અને Ministry of Corporate Affairs (MCA) દ્વારા નાણાકીય પારદર્શિતા પર સતત ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. ખાસ કરીને જે કંપનીઓ IPO લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે, તેમના માટે ERP સિસ્ટમ વગર રિયલ-ટાઇમ ડેટા મેળવવો મુશ્કેલ છે. ફેમિલી બિઝનેસ અને સ્ટાર્ટઅપ્સ, જેઓ ફ્રન્ટ-એન્ડ ટેકનોલોજી પર ધ્યાન આપે છે પરંતુ બેક-ઓફિસને નજરઅંદાજ કરે છે, તેમને હવે વેલ્યુએશનમાં 'હેરકટ' (Valuation Haircut) એટલે કે મૂલ્યમાં ઘટાડાનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
ડેટા ઇન્ટિગ્રિટી શા માટે અનિવાર્ય છે?
રોકાણકારો હવે 'ઓડિટ-ગ્રેડ' વિઝિબિલિટી ઈચ્છે છે, જેનો અર્થ છે કે કોઈપણ મેન્યુઅલ હસ્તક્ષેપ વગર SKU લેવલ સુધીના ખર્ચ અને આવકને ટ્રેસ કરી શકાય. ક્લાઉડ અને AI આધારિત આધુનિક ERP સિસ્ટમ્સ હવે લક્ઝરી નહીં પણ જરૂરિયાત બની ગઈ છે. જે ફાઉન્ડર્સ ડેટા સિસ્ટમને બિઝનેસનો પાયો માને છે, તેઓ જ લાંબા ગાળે વધુ સારું વેલ્યુએશન મેળવી શકે છે.