Economic Advisory Council (EAC-PM) એ જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોના વધુ મર્જરનું સૂચન કર્યું છે, પરંતુ સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલ કોઈ સક્રિય રોડમેપ નથી. રોકાણકારોએ અત્યારે ક્રેડિટ અને ડિપોઝિટ ગ્રોથ વચ્ચેના અંતર પર ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.
શું છે આખું પ્રકરણ?
વડાપ્રધાનની આર્થિક સલાહકાર પરિષદ (EAC-PM) એ એક વર્કિંગ પેપર દ્વારા ભારતીય બેંકિંગ સેક્ટર માટે નવું મોડેલ રજૂ કર્યું છે. જેમાં 'વિકસિત ભારત 2047' ના લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરવા માટે પબ્લિક સેક્ટર બેંકોના વધુ મર્જરની સલાહ આપવામાં આવી છે. આ સૂચનનો મુખ્ય હેતુ દેશની આર્થિક જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે મોટી બેંકિંગ સંસ્થાઓ તૈયાર કરવાનો છે.
જોકે, રોકાણકારોએ એ નોંધવું જોઈએ કે આ માત્ર એક શૈક્ષણિક ભલામણ છે. સરકારે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે હાલમાં આવી કોઈ દરખાસ્ત કે મર્જરનો કોઈ એક્ટિવ રોડમેપ વિચારણા હેઠળ નથી.
કાર્યક્ષમતામાં સુધારો
EAC-PM ના રિપોર્ટ મુજબ, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોએ છેલ્લા દાયકામાં શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું છે. નાણાકીય વર્ષ 2026 માં સરકારી બેંકોની ટેકનિકલ કાર્યક્ષમતા 93.12% રહી છે, જે ખાનગી બેંકોના 86.02% ના સ્તર કરતા પણ વધુ છે. 2017 થી થયેલા સુધારામાં 27 બેંકોને મર્જ કરીને 12 બેંકો બનાવવામાં આવી હતી, જેનો ફાયદો અત્યારે દેખાઈ રહ્યો છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી: ક્રેડિટ-ડિપોઝિટ ગેપ
બેંકિંગ સેક્ટર માટે હાલનો સૌથી મોટો પડકાર મર્જર નહીં, પરંતુ ક્રેડિટ અને ડિપોઝિટ ગ્રોથ વચ્ચેનું વધતું અંતર છે. અત્યારે ક્રેડિટ ડિમાન્ડ 19.3% છે, જ્યારે ડિપોઝિટ ગ્રોથ માત્ર 15.4% પર જ જોવા મળી રહી છે. આ ગેરસંતુલન લિક્વિડિટીની અછત ઉભી કરી શકે છે અને નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIM) પર દબાણ લાવી શકે છે.
રોકાણકારોએ હવે બેંકોની ઓછી કિંમતની ડિપોઝિટ એકત્ર કરવાની ક્ષમતા અને તેમના ક્રેડિટ-ડિપોઝિટ રેશિયો પર ખાસ નજર રાખવી જોઈએ.