ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ (DoT) એ સાયબર ફ્રોડને રોકવા માટે બનાવેલા 'ફાઈનાન્શિયલ ફ્રોડ રિસ્ક ઈન્ડિકેટર' દ્વારા છેલ્લા **15 મહિનામાં **₹5,043 કરોડ** કરતા વધુ રકમની છેતરપિંડી થતી અટકાવી છે.
સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરે છે?
આ આધુનિક ટેકનોલોજી દ્વારા ટ્રાન્ઝેક્શન સમયે જ મોબાઈલ નંબરના રિસ્ક સ્કોર (Medium, High, Very High) ચેક કરવામાં આવે છે. આ સિસ્ટમ Sanchar Saathi પોર્ટલ અને નેશનલ સાયબરક્રાઈમ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલના ડેટા સાથે જોડાયેલી છે. જ્યારે કોઈ શંકાસ્પદ પેમેન્ટ થાય ત્યારે બેંક અથવા ફિનટેક પ્લેટફોર્મને તરત જ એલર્ટ મળે છે, જેથી પૈસા ખાતામાંથી બહાર જાય તે પહેલા જ ટ્રાન્ઝેક્શનને રોકી શકાય છે.
નાણાકીય ક્ષેત્રમાં ઝડપી અમલીકરણ
વર્ષ 2026 માં આ પ્લેટફોર્મનો વ્યાપ ખૂબ વધ્યો છે. માત્ર એપ્રિલથી ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન જ સિસ્ટમે ₹2,000 કરોડથી વધુના ફ્રોડના પ્રયાસો નિષ્ફળ બનાવ્યા છે. હાલમાં 1,600થી વધુ બેંકો, ફિનટેક કંપનીઓ અને પેમેન્ટ સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સે આ સુરક્ષા કવચને પોતાના સિસ્ટમમાં સામેલ કર્યું છે.
રોકાણકારો માટે શું છે મહત્વ?
બેંકિંગ અને ફિનટેક કંપનીઓ માટે સાયબર ફ્રોડને કારણે થતું નુકસાન એક મોટો ખર્ચ છે, જે તેમની પ્રોફિટેબિલિટી પર અસર કરે છે. આ સિસ્ટમના ઉપયોગથી કંપનીઓનો બેડ ડેટ (Bad Debt) અને ફ્રોડ લોસ ઘટવાની શક્યતા છે, જે લાંબા ગાળે તેમના માર્જિનને સ્થિર કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. જોકે, સાયબર ગુનેગારોની નવી રીતો સામે આ સિસ્ટમ કેટલી સજ્જ રહેશે, તે જોવું આગામી સમયમાં મહત્વનું રહેશે.