UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાના પ્રસ્તાવનો D2C બ્રાન્ડ્સ અને સ્ટોક બ્રોકર્સ જોરદાર વિરોધ કરી રહ્યા છે. વેપારીઓને ડર છે કે આ ફીથી તેમનો નફો ઘટશે, જ્યારે બ્રોકર્સ મૂડી બજારના અર્થતંત્રને બચાવવા માટે ટ્રાન્ઝેક્શન લિમિટ વધારવાની માંગ કરી રહ્યા છે.
UPI પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાના પ્રસ્તાવને લઈને ડિજિટલ ઈન્ડસ્ટ્રી અને રેગ્યુલેટર્સ વચ્ચે તણાવ જોવા મળી રહ્યો છે. વર્ષોથી UPI મર્ચન્ટ્સ માટે ઝીરો-ફી મોડલ રહ્યું છે, જે ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટના ઝડપી ગ્રોથનું મુખ્ય કારણ છે. પરંતુ હવે સરકાર અને પેમેન્ટ પ્રોવાઈડર્સ કોસ્ટ-રિકવરી ફ્રેમવર્ક વિશે ચર્ચા કરી રહ્યા છે, જેની સીધી અસર પ્રોફિટેબિલિટી પર પડી શકે છે.
D2C બ્રાન્ડ્સના માર્જિન પર અસર
ડાયરેક્ટ-ટુ-કન્ઝ્યુમર (D2C) બ્રાન્ડ્સ, જે સામાન્ય રીતે પાતળા પ્રોફિટ માર્જિન પર કામ કરે છે, તેઓ આ પ્રસ્તાવના સૌથી મોટા વિરોધી છે. આ કંપનીઓ મોટા વોલ્યુમના ટ્રાન્ઝેક્શન પર નિર્ભર છે. સ્થાપકોનું કહેવું છે કે જો 0.4% જેવી નાની લેવી પણ લાગે, તો લાખો ઓર્ડર્સ પર તે નફામાં મોટો કાપ મૂકી શકે છે. ખાસ કરીને તહેવારોની સિઝનમાં જ્યારે માર્કેટિંગ ખર્ચ વધુ હોય, ત્યારે આ ચાર્જ સીધો નેટ પ્રોફિટ ઘટાડી શકે છે.
બ્રોકરેજ સેક્ટરની ચિંતા
કેપિટલ માર્કેટ સેક્ટર સામે અલગ પડકાર છે. Angel One, Zerodha, અને Groww જેવી મોટી ડિસ્કાઉન્ટ બ્રોકરેજ કંપનીઓએ પ્રસ્તાવિત ફી સ્ટ્રક્ચર પર ફેરવિચારણાની માંગ કરી છે. સ્ટોક માર્કેટમાં ટ્રાન્ઝેક્શન વેલ્યુ સામાન્ય ખરીદી કરતા ઘણી વધારે હોય છે. બ્રોકર્સનું કહેવું છે કે મૂડી બજારના મોટા ટ્રાન્ઝેક્શન પર ટકાવારીના આધારે ફી લગાવવી રોકાણકારો માટે મોંઘી સાબિત થઈ શકે છે.
આ માટે ઉદ્યોગ જગતે અસરકારક ચાર્જને ₹2 થી ₹5 ની મર્યાદામાં રાખવા અને MDR-ફ્રી ટ્રાન્ઝેક્શન લિમિટ હાલના ₹2,000 થી વધારીને ₹20,000 કરવાની હિમાયત કરી છે.
રોકાણકારો માટે મહત્વના મુદ્દા
કન્ઝ્યુમર અને ફિનટેક કંપનીઓમાં રોકાણ કરનારાઓએ આ પોલિસી પર નજર રાખવી જોઈએ. મુખ્ય જોખમ 'માર્જિન કમ્પ્રેશન'નું છે. જો રેગ્યુલેટરી બોડી એવું ફી સ્ટ્રક્ચર લાવે જે ગ્રાહકો પર પાસ ન કરી શકાય, તો કંપનીઓના બોટમ લાઈન પર તેની સીધી અસર પડશે. આગામી સમયમાં કોઈ પણ પાઈલટ પ્રોગ્રામ કે રેગ્યુલેટરી કમેન્ટરી આ બાબતમાં સ્પષ્ટતા લાવશે.