મુંબઈની સ્પેશિયલ CBI કોર્ટે PNB કૌભાંડના મુખ્ય આરોપી અને નીરવ મોદીના સાથી સંદીપ મિસ્ત્રીની જામીન અરજી ફગાવી દીધી છે. કોર્ટે પુરાવા સાથે છેડછાડ અને ફરાર થવાના જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને આ કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
મુંબઈની સ્પેશિયલ સીબીઆઈ (CBI) કોર્ટે નીરવ મોદીના સહયોગી સંદીપ મિસ્ત્રીને જામીન આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે. કોર્ટે આ નિર્ણય લેતી વખતે મિસ્ત્રીના ભૂતકાળને ધ્યાનમાં લીધો હતો, કારણ કે તેઓ સ્વેચ્છાએ ભારત આવ્યા ન હતા, પરંતુ તેમને દુબઈથી પ્રત્યાર્પણ (Extradition) દ્વારા લાવવામાં આવ્યા હતા.
શું હતું આ આખું કૌભાંડ?
વર્ષ 2018માં સામે આવેલા આ PNB કૌભાંડનું કદ ₹23,780 કરોડથી પણ વધુ છે. તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે મિસ્ત્રીએ હોંગકોંગ અને દુબઈમાં ઘણી ડમી કંપનીઓ ચલાવી હતી. આ કંપનીઓનો ઉપયોગ લેટર્સ ઓફ અન્ડરટેકિંગ (LoUs) દ્વારા ફ્રોડ કરવા માટે કરવામાં આવતો હતો. પ્રોસિક્યુશનના મતે, મિસ્ત્રીએ પોતાની ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ છુપાવવા માટે 'panemail' અને 'crickinfo' જેવા એન્ક્રિપ્ટેડ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
બેંકિંગ સેક્ટર પર અસર
આ કૌભાંડ બાદ ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ કડક પગલાં લીધાં અને LoUs જારી કરવાની પ્રથા બંધ કરી દીધી. હવે બેંકોએ લેટર્સ ઓફ ક્રેડિટ (Letters of Credit) જેવી વધુ પારદર્શક પદ્ધતિઓ અપનાવવી પડે છે. આ ફેરફારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બેંકિંગ સિસ્ટમમાં આંતરિક નિયંત્રણોને મજબૂત કરવાનો છે.
રોકાણકારો માટે સંદેશ
PNB માટે આ કેસ એક મોટો બોધપાઠ સાબિત થયો છે. 2018 ના સંકટ બાદથી બેંકે પોતાની બેલેન્સ શીટ સાફ કરવા અને ઓડિટ પ્રોટોકોલ્સને વધુ કડક બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે, આ કેસના અંતિમ તબક્કા અને બેંકની હાલની એસેટ ક્વોલિટી પર નજર રાખવી ખૂબ જરૂરી છે, જેથી સિસ્ટમિક ફેલ્યોરનું જોખમ ટાળી શકાય.