ઓક્ટોબર 2026માં ભારતીય બેન્કોએ રિટેલ ડિપોઝિટના રેટ વધારવાને બદલે શોર્ટ-ટર્મ હોલસેલ ફંડિંગ પર પસંદગી ઉતારી છે. બેન્કોએ નેટ **₹19,905 કરોડના** Certificates of Deposit (CDs) ઇશ્યૂ કરીને ફંડની જરૂરિયાત પૂરી કરી છે.
બેન્કિંગ સેક્ટર હાલમાં લિક્વિડિટી અને ફંડિંગ કોસ્ટ વચ્ચે સંતુલન જાળવવા મથામણ કરી રહ્યું છે. ઓક્ટોબર 2026માં બેન્કોએ રિટેલ સેવિંગ્સ કે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટના વ્યાજ દરો વધારવાને બદલે સર્ટિફિકેટ્સ ઓફ ડિપોઝિટ (CDs) દ્વારા મૂડી એકત્ર કરવાનો રસ્તો અપનાવ્યો છે. આ વ્યૂહરચના દ્વારા બેન્કોએ લાંબા ગાળાના વ્યાજના બોજમાં વધારો કર્યા વગર તાત્કાલિક ફંડ મેળવ્યું છે.
આ આંકડો નોંધપાત્ર છે. ઓક્ટોબર 2026ના માર્કેટ ડેટા મુજબ, બેન્કોએ ₹78,290 કરોડના પરિપક્વ (maturing) ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ સામે ₹98,195 કરોડના નવા CDs ઇશ્યૂ કર્યા છે, જેનો નેટ વધારો ₹19,905 કરોડ રહ્યો છે. આ ફંડિંગની સરેરાશ કિંમત 6.93% પર પહોંચી છે, જે અગાઉના મેચ્યોર થયેલા પેપર્સ કરતા 36 બેસિસ પોઈન્ટ મોંઘી છે.
આ નિર્ણય રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના 7 ઓક્ટોબર, 2026ના રિપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટના વધારા (5.50%) બાદ લેવામાં આવ્યો છે. ઉપરાંત, 1 ઓક્ટોબરથી લાગુ થયેલા નવા RBI ડિપોઝિટ નોર્મ્સ બેન્કોને લિક્વિડિટી કવરેજ રેશિયોના આધારે બલ્ક ડિપોઝિટના ભાવ નક્કી કરવામાં વધુ છૂટ આપે છે.
રોકાણકારો માટે આ સ્થિતિ મહત્વની છે. જોકે CDs લિક્વિડિટી માટે ઝડપી ઉકેલ છે, પરંતુ તે રિટેલ ડિપોઝિટ કરતા મોંઘા હોય છે. હાલમાં એક વર્ષના CD રેટ રિપો રેટ કરતા લગભગ 250 બેસિસ પોઈન્ટ પ્રીમિયમ પર ટ્રેડ કરી રહ્યા છે. જો બેન્કો રિટેલ ડિપોઝિટ ગ્રોથને બદલે સતત આ રીતે મોંઘા શોર્ટ-ટર્મ ફંડિંગ પર નિર્ભર રહેશે, તો ભવિષ્યના ક્વાર્ટર્સમાં તેમના નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIM) પર દબાણ આવી શકે છે.