માઈક્રોફાઈનાન્સ માર્કેટમાં મોટું ટ્રાન્સફોર્મેશન જોવા મળી રહ્યું છે. બેંકો હવે આ સેક્ટરમાં લોન આપવામાં સાવચેતી રાખી રહી છે અને તેમનો માર્કેટ શેર ઘટીને **21.8%** થયો છે, જ્યારે સ્પેશિયલાઈઝ્ડ NBFC-MFI એ બજાર પર મજબૂત પકડ બનાવી **44.7%** શેર હસ્તગત કર્યો છે.
માર્કેટમાં નવો ટ્રેન્ડ: ક્વોલિટી પર ભાર
સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીના આંકડા મુજબ, સમગ્ર માઈક્રોફાઈનાન્સ સેક્ટરનું ગ્રોસ લોન પોર્ટફોલિયો વાર્ષિક ધોરણે 5% ઘટીને ₹3.28 લાખ કરોડ પર પહોંચ્યું છે. જોકે, આ ઘટાડો કોઈ કટોકટી નથી, પરંતુ લેન્ડર્સ હવે ઝડપી ગ્રોથને બદલે લોન ક્વોલિટી સુધારવા પર ધ્યાન આપી રહ્યા છે.
લોનનું કદ વધ્યું, જોખમ ઘટ્યું
ડેટા દર્શાવે છે કે લેન્ડર્સ હવે મોટી રકમની લોન આપવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. સેક્ટરમાં સરેરાશ લોન સાઈઝ 17.5% વધીને ₹63,100 થઈ છે, જ્યારે ₹1 લાખથી વધુની લોનમાં 41.3% નો મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. આ લોન જૂના અને વિશ્વાસુ ગ્રાહકોને આપવામાં આવી રહી છે, જેથી ડિફોલ્ટ થવાનું જોખમ ઘટે. પોર્ટફોલિયો-એટ-રિસ્ક (PAR) પણ 0.8% પર સ્થિર છે, જે સારી રિસ્ક મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ સૂચવે છે.
શું રોકાણકારોએ સાવધાન રહેવું જોઈએ?
બેંકો હવે સીધી માઈક્રો-લેન્ડિંગ કરવાને બદલે NBFC-MFI ને ફંડિંગ પૂરું પાડી રહી છે, જેઓ સેક્ટરને 80% થી વધુ ફંડિંગ આપે છે. આ સ્થિતિમાં નાના NBFC-MFI માટે લિક્વિડિટીનું દબાણ આવી શકે છે. સાથે જ, ગ્રામીણ આવક અને વરસાદ જેવા મેક્રો-ઈકોનોમિક પરિબળો પર નજર રાખવી અત્યંત જરૂરી છે, કારણ કે તે સીધી રીતે લોન ભરપાઈ કરવાની ક્ષમતાને અસર કરે છે.