બેન્કો દ્વારા માઈક્રોફાઇનાન્સ લોનને રિટેલ પોર્ટફોલિયોમાં દર્શાવવામાં આવી રહી છે, જેનાથી આ લોનમાં **28.5%** નો ઘટાડો દેખાઈ રહ્યો છે. MFIN એ RBI ને ફરિયાદ કરી છે કે આનાથી લોનનું જોખમ છુપાઈ રહ્યું છે.
શું છે સમગ્ર વિવાદ?
ભારતીય બેન્કો લોન બુક રિપોર્ટિંગની પદ્ધતિમાં ફેરફાર કરી રહી છે જે હવે રેગ્યુલેટરની તપાસ હેઠળ છે. બેન્કો અસુરક્ષિત માઈક્રોફાઇનાન્સ લોનને 'રિટેલ ક્રેડિટ' તરીકે દર્શાવી રહી છે. માઈક્રોફાઇનાન્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂશન્સ નેટવર્ક (MFIN) એ આ અંગે Reserve Bank of India (RBI) ને ફરિયાદ કરી છે, તેમનું કહેવું છે કે આ પદ્ધતિથી માઈક્રોફાઇનાન્સ સેક્ટરનું સાચું કદ છુપાઈ રહ્યું છે અને નિયમોનું ઉલ્લંઘન થઈ શકે છે.
આંકડા શું કહે છે?
RBI ના નિયમ મુજબ, જે પરિવારોની વાર્ષિક આવક ₹3 લાખ સુધી છે તેમને અપાતી લોન માઈક્રોફાઇનાન્સમાં આવે છે. પરંતુ આ લોનને રિટેલ બકેટમાં ખસેડવાથી બેન્કોનો પોર્ટફોલિયો વધુ સુરક્ષિત અને ડાયવર્સિફાઈડ લાગે છે. જૂન 2026 ના અંત સુધીમાં, બેન્કોનો માઈક્રોફાઇનાન્સ પોર્ટફોલિયો વાર્ષિક ધોરણે 28.5% ઘટીને ₹83,080 કરોડ થયો છે. બીજી તરફ, NBFC-MFIs નો માર્કેટ શેર વધીને 44.3% પર પહોંચ્યો છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
જો RBI આ લોનને ફરીથી માઈક્રોફાઇનાન્સ કેટેગરીમાં લાવવાનો આદેશ આપે, તો બેન્કોએ તેમના રિસ્ક રિપોર્ટિંગમાં મોટા ફેરફાર કરવા પડશે. આનાથી અસુરક્ષિત લોનનું જોખમ સામે આવી શકે છે જે આર્થિક મંદી દરમિયાન મોટો ફટકો આપી શકે છે.
સાથે જ, બેન્કો હવે વધુ સિલેક્ટિવ બની છે. સરેરાશ લોન ટિકિટ સાઈઝમાં 15% થી વધુનો વધારો થઈને તે ₹63,147 ની આસપાસ પહોંચી છે. આ દર્શાવે છે કે બેન્કો હવે નાના ગ્રાહકોને બદલે મજબૂત ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી ધરાવતા ગ્રાહકો પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે.