ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં ગોલ્ડ લોન માર્કેટમાં મોટું પરિવર્તન આવ્યું છે. શેડ્યૂલ્ડ કોમર્શિયલ બેંકોએ ગોલ્ડ લોનમાં NBFCs ને પછાડીને **₹5.6 લાખ કરોડ**ની આઉટસ્ટેન્ડિંગ ક્રેડિટ સાથે ટોચનું સ્થાન મેળવ્યું છે.
ભારતીય રિટેલ લેન્ડિંગ ક્ષેત્રમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. ઓગસ્ટ 2026 ના આંકડા મુજબ, બેંકોએ ગોલ્ડ લોન માર્કેટમાં ₹5.6 લાખ કરોડની ક્રેડિટ નોંધાવી છે, જ્યારે NBFCs આ ક્ષેત્રમાં ₹3.6 લાખ કરોડના એસેટ્સ સાથે બીજા ક્રમે રહી છે. પરંપરાગત બેંકોની આક્રમક એન્ટ્રીને કારણે માર્કેટની હાયરાર્કી સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે.
બેંકો પાસે શા માટે ગ્રાહકોનો ધસારો?
મુખ્ય કારણ છે 'કોસ્ટ ઓફ બોરોઈંગ'. બેંકો પાસે વિશાળ બ્રાન્ચ નેટવર્ક અને ફંડિંગનો સસ્તો ખર્ચ હોવાથી, તેઓ NBFCs કરતા વધુ સ્પર્ધાત્મક વ્યાજ દરો ઓફર કરી શકે છે. ગ્રાહકો માટે સોના સામે સસ્તી લોન મેળવવી સરળ બનતા બેંકોનો રિટેલ પોર્ટફોલિયો ઝડપથી વધ્યો છે.
વધતી જતી ચિંતાઓ અને ડિસ્ટ્રેસ
જોકે, માર્કેટનું વિસ્તરણ વધતા જોખમો પણ સામે આવ્યા છે. Bajaj Finance, Shriram Finance અને Muthoot Finance જેવી દિગ્ગજ NBFCs ના રિઝલ્ટમાં Stage 2 અને Stage 3 એસેટ્સમાં વધારો જોવા મળ્યો છે, જે ગ્રાહકોની પેમેન્ટ કરવામાં પડતી મુશ્કેલીઓ દર્શાવે છે. નવાઈની વાત એ છે કે, ઘણા લોકો અન્ય જૂના દેવા ચૂકવવા માટે ગોલ્ડ લોનનો સહારો લઈ રહ્યા છે, જે ભવિષ્યમાં મોટા જોખમનું કારણ બની શકે છે.
RBI નું કડક વલણ
ગોલ્ડ લોન માર્કેટમાં જોખમો ઘટાડવા માટે RBI હવે વધુ સતર્ક છે. સેન્ટ્રલ બેંકે હવે તમામ લેન્ડર્સ માટે ગોલ્ડ વેલ્યુએશન, LTV (Loan-to-Value) રેશિયો અને ડોક્યુમેન્ટેશન માટે સમાન નિયમો બનાવ્યા છે. વર્ષ 2027-28 સુધીમાં આ માર્કેટ ₹30 લાખ કરોડને પાર કરી શકે છે, ત્યારે હવે તમામની નજર બેંકો અને NBFCs ની એસેટ ક્વોલિટી પર રહેશે.