FY26માં ભારતીય કંપનીઓએ ડિવિડન્ડની વહેંચણીમાં નવા રેકોર્ડ બનાવ્યા છે. બેન્કિંગ સેક્ટરે એકલા હાથે **₹71,000 કરોડ**થી વધુનું ડિવિડન્ડ આપ્યું છે. જોકે, નફાના પ્રમાણમાં ડિવિડન્ડનો હિસ્સો એટલે કે પે-આઉટ રેશિયો ઘટીને **27.6%** થયો છે, જે કંપનીઓની ભવિષ્યના રોકાણ માટે મૂડી સાચવવાની રણનીતિ દર્શાવે છે.
FY26માં ભારતીય કંપનીઓએ ડિવિડન્ડ આપવામાં નવા શિખરો સર કર્યા છે, જેમાં નાણાકીય સંસ્થાઓ સૌથી આગળ રહી છે. કુલ 23 બેન્કોએ મળીને ₹71,858 કરોડનું જંગી ડિવિડન્ડ શેરહોલ્ડર્સને ચૂકવ્યું છે. બેન્કોની મજબૂત બેલેન્સ શીટ અને એસેટ ક્વોલિટી સુધરવાને કારણે આ શક્ય બન્યું છે.
બેન્કિંગ સેક્ટરનું વર્ચસ્વ
Nifty 500 કંપનીઓમાં HDFC Bank સૌથી વધુ ડિવિડન્ડ આપનાર કંપની બની છે, જેણે અગાઉના વર્ષ કરતા **40%**ના વધારા સાથે લગભગ ₹21,000 કરોડનું પેમેન્ટ કર્યું છે. ત્યારબાદ State Bank of India એ ₹16,015 કરોડનું ડિવિડન્ડ આપ્યું છે, જે **13%**ની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. આ ઉપરાંત માઈનિંગ સેક્ટરે ₹34,359 કરોડ અને ઓઈલ રિફાઈનિંગ સેક્ટરે ₹25,163 કરોડનું યોગદાન આપ્યું છે.
પે-આઉટ રેશિયો કેમ ઘટ્યો?
ડિવિડન્ડની રકમ ભલે મોટી હોય, પરંતુ જો આપણે તેને પ્રોફિટ સાથે સરખાવીએ તો ચિત્ર અલગ છે. માર્કેટનો એકંદર પે-આઉટ રેશિયો FY25ના 30.4% થી ઘટીને 27.6% પર આવી ગયો છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે કંપનીઓનો નફો તેમના ડિવિડન્ડ કરતા વધુ ઝડપથી વધ્યો છે. મોટાભાગની કંપનીઓ હવે ડિવિડન્ડ આપવાને બદલે ભવિષ્યના વિકાસ અને કેપિટલ એક્સપાન્શન (Capital Expansion) માટે નફાનો મોટો હિસ્સો પોતાની પાસે રાખી રહી છે.
રોકાણકારો માટે શીખ
Nifty 500માં અડધાથી વધુ કંપનીઓ 1% કરતા ઓછી યીલ્ડ (Yield) આપે છે, જ્યારે માત્ર 13 કંપનીઓ જ **5%**થી વધુ યીલ્ડ આપે છે. Vedanta જેવી કંપનીઓ 13.2% જેવું ઊંચું ડિવિડન્ડ આપી રહી છે, જ્યારે HCL Technologies જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ ઓપરેશનલ જરૂરિયાતો માટે કેપિટલ રિટેન્શન પર ભાર મૂકી રહી છે. ટૂંકમાં, હવે રોકાણકારોએ માત્ર ડિવિડન્ડની રકમ નહીં, પરંતુ કંપનીની 'કેપિટલ એલોકેશન સ્ટ્રેટેજી' પર ખાસ ધ્યાન આપવું પડશે.