દેશમાં વરસાદની **12.6%** ખાધને પગલે બેંકોએ ખેતીવાડીના ધિરાણ (Rural Loans) બાબતે સાવચેતીનું વલણ અપનાવ્યું છે. ક્લાઈમેટ રિસ્ક અને ખેડૂતોની ચુકવણી ક્ષમતા પર જોખમ તોળાતા બેંકો હવે સુરક્ષિત સેક્ટરમાં લોન આપવા પર વધુ ભાર મૂકી રહી છે.
ભારતીય નાણાકીય સંસ્થાઓ હવે રૂરલ લેન્ડિંગ (Rural Lending)માં વધુ સતર્ક બની રહી છે. વાસ્તવમાં, દેશભરમાં વરસાદની 12.6% જેટલી ખાધ જોવા મળી છે, જેના કારણે ખેતીવાડીના પાક ઉત્પાદન પર અનિશ્ચિતતા છવાયેલી છે. ખાસ કરીને મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક અને આંધ્રપ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિને કારણે ખેડૂતો લોન ભરપાઈ કરી શકશે કે નહીં, તે મોટો પ્રશ્ન બની ગયો છે.
ખાનગી બેંકોની અલગ-અલગ રણનીતિ
આ મામલે તમામ બેંકોનો અભિગમ એકસરખો નથી. કેટલીક મિડ-સાઈઝ બેંકો રૂરલ સેગમેન્ટમાંથી બહાર નીકળી રહી છે. ઉદાહરણ તરીકે, RBL Bank ના એગ્રીકલ્ચરલ લોન બુકમાં 12% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જે હવે તેમની કુલ લોન બુકના 1% થી પણ ઓછી છે. તેવી જ રીતે, Federal Bank માં પણ 3% નો ઘટાડો નોંધાયો છે.
બીજી તરફ, મોટી બેંકોનું ચિત્ર થોડું અલગ છે. Axis Bank એ તેના ફાર્મ-લોન બુકમાં 20% નો વધારો કર્યો છે, જ્યારે HDFC Bank નું કૃષિ પોર્ટફોલિયો 6.5% વધીને ₹1.3 લાખ કરોડ સુધી પહોંચ્યું છે. જોકે, આ આંકડાઓ વધ્યા હોવા છતાં, તેમની કુલ લોન બુકમાં ખેતીવાડીના હિસ્સાનું પ્રમાણ ઘટ્યું છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે બેંકો ખેતીના જોખમો ઘટાડવા માટે અન્ય સુરક્ષિત સેક્ટરમાં લોન વધારી રહી છે.
રોકાણકારો માટે જાણવા જેવું (Investor Insight)
રોકાણકારો માટે સૌથી મોટી ચિંતા એસેટ ક્વોલિટીની છે. જો વરસાદના અભાવે પાક નિષ્ફળ જાય, તો બેંકોના NPA (Non-Performing Assets) વધી શકે છે. આવનારા ક્વાર્ટરના રિઝલ્ટ્સમાં બેંકોએ આ રૂરલ પોર્ટફોલિયોને કેવી રીતે મેનેજ કર્યો છે, તે જોવું અનિવાર્ય છે. ખાસ કરીને રવી પાકની સ્થિતિ બેંકોના ભવિષ્યના નફા પર અસર કરી શકે છે.
