ઓક્ટોબર 2026 માં RBI દ્વારા રેપો રેટમાં **25 બેસિસ પોઈન્ટ**નો વધારો કર્યા બાદ ભારતીય બેંકો હવે ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધી રહી છે. લિક્વિડિટીની ખેંચને પહોંચી વળવા માટે બેંકોનું ધ્યાન હવે લોન આપવા કરતા ડિપોઝિટ વધારવા પર વધુ છે.
RBI ના ઓક્ટોબર 7, 2026 ના નિર્ણય બાદ રેપો રેટ વધીને 5.50% પર પહોંચ્યો છે. જોકે સેન્ટ્રલ બેંકે 'કેલિબ્રેટેડ ટાઈટનિંગ'નો માર્ગ અપનાવ્યો છે, પરંતુ બેંકો દ્વારા આ વધારાનો બોજ ગ્રાહકો પર નાખવામાં એક પ્રકારની સાવચેતી જોવા મળી રહી છે.
સરકારી બેંકોનો નિર્ણય
Bank of Baroda, Indian Bank, Punjab National Bank, Bank of India અને Indian Overseas Bank જેવી જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોએ તરત જ પોતાના રેપો-લિંક્ડ લેન્ડિંગ રેટ (RLLR) માં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો કર્યો છે. તેની સામે ખાનગી ક્ષેત્રની ઘણી બેંકોએ હજુ રાહ જોવાનું પસંદ કર્યું છે, કારણ કે તહેવારોની માંગ અને ટેક્સ આઉટફ્લોને કારણે સિસ્ટમમાં લિક્વિડિટી ઘટી છે.
નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIM) પર દબાણ
બેંકો સામે હાલ સૌથી મોટો પડકાર લોન ગ્રોથ અને ડિપોઝિટ ગ્રોથ વચ્ચેના વધતા અંતરનો છે. જો બેંકોને ફંડ મેળવવા માટે ડિપોઝિટ રેટ વધારવા પડે અને તેની સામે લેન્ડિંગ રેટ તેટલા પ્રમાણમાં ન વધારી શકાય, તો બેંકોના નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIM) પર સીધું દબાણ આવી શકે છે. રોકાણકારોએ હવે બેંકોના 'ક્રેડિટ-ટુ-ડિપોઝિટ રેશિયો' પર ખાસ નજર રાખવી પડશે.
લોન અને EMI વિશે મહત્વની સ્પષ્ટતા
ઘણા ગ્રાહકોને આશા હતી કે વધતા વ્યાજ દર વચ્ચે બેંકો લોનનો સમયગાળો (Tenure) આપોઆપ વધારી દેશે, પરંતુ બેંકોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આવી કોઈ પોલિસી નથી. EMI ના બોજને હળવો કરવા માટે ગ્રાહકોએ પોતે જ બેંકનો સંપર્ક કરવો પડશે અને કેસ-ટુ-કેસ ધોરણે નિર્ણય લેવાશે.