ભારતમાં એક્ટિવ હોમ લોન માર્કેટમાં અફોર્ડેબલ હાઉસિંગનો દબદબો છે, જેનો કુલ હિસ્સો **68%** પર પહોંચ્યો છે. જોકે, RBI દ્વારા રેપો રેટમાં **25 bps** નો વધારો કરવામાં આવતા હવે હોમ લોન અને લેન્ડર્સના પ્રોફિટ માર્જિન સામે મોટો પડકાર આવી ગયો છે.
ભારતીય રિટેલ ક્રેડિટ ગ્રોથમાં અફોર્ડેબલ હાઉસિંગ સેક્ટર મુખ્ય એન્જિન બનીને ઉભરી આવ્યું છે, જે દેશની તમામ એક્ટિવ હોમ લોનનો 68% હિસ્સો ધરાવે છે. ખાસ કરીને ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોમાં આ ગ્રોથ સૌથી વધુ જોવા મળી રહ્યો છે. જોકે, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા રેપો રેટમાં 25 bps નો વધારો કરીને તેને 5.50% પર લઈ જવાનો નિર્ણય લેતા આ સેક્ટર માટે સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે.
હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (HFCs) માટે પડકાર
ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં HFCs એ માર્કેટમાં 31.4% હિસ્સો કબજે કર્યો છે. આ કંપનીઓએ ડિજિટલ અંડરરાઈટિંગ દ્વારા એવા લોકોને પણ લોન આપી છે જેમનો ક્રેડિટ હિસ્ટ્રી નહોતો. પરંતુ વધતા રેપો રેટને કારણે બેંકો પાસેથી ફંડ લેવાનો ખર્ચ વધી ગયો છે, જેની સીધી અસર HFCs ના નફા (Profit Margins) પર પડી શકે છે.
નવી સ્ટ્રેટેજી અને રિસ્ક
આ દબાણને પહોંચી વળવા માટે લેન્ડર્સ હવે 'માઈક્રો લોન અગેઈન્સ્ટ પ્રોપર્ટી' (LAP) જેવી હાઈ-યીલ્ડ પ્રોડક્ટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. જોકે, નિષ્ણાતો ₹10 લાખથી નીચેની લોન કેટેગરીમાં સાવચેત રહેવાની સલાહ આપે છે, કારણ કે આ સેગમેન્ટમાં આર્થિક ફટકા સામે રિસ્ક વધુ રહેલું છે.
રોકાણકારોએ હવે ત્રણ મુખ્ય બાબતો પર નજર રાખવી જોઈએ: નવી લોનની માંગ, કંપનીઓના નેટ ઇન્ટરેસ્ટ માર્જિન (NIM) અને લોન બુકની ગુણવત્તા.