નિકાસ (Exports)માં વૃદ્ધિ અને જોખમ વ્યવસ્થાપન (Risk Management)
Maruti Suzuki માટે FY2025-26 ના એપ્રિલ-ફેબ્રુઆરી સમયગાળામાં નિકાસ (Exports) નોંધપાત્ર રીતે વધી છે. કંપનીએ કુલ 4,00,734 યુનિટ્સની નિકાસ કરી છે, જે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 34% નો મોટો ઉછાળો દર્શાવે છે. ખાસ કરીને, ફેબ્રુઆરી મહિનામાં નિકાસમાં 56.5% નો વાર્ષિક વધારો જોવા મળ્યો છે. આ વૃદ્ધિ 100 થી વધુ દેશોમાં કંપનીના વિસ્તૃત નેટવર્કને કારણે શક્ય બની છે.
કંપનીના સિનિયર એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર, રાહુલ ભારતીએ પુષ્ટિ કરી છે કે મધ્ય પૂર્વમાંથી આવતી કુલ નિકાસનો હિસ્સો લગભગ 12.5% છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ આંકડો "ખૂબ મોટો નથી" અને વૈશ્વિક સ્તરે નિકાસના વૈવિધ્યકરણ (Diversification) ને કારણે તેને સરળતાથી મેનેજ કરી શકાય છે. આ વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સ્થાનિક ભૂ-રાજકીય અસ્થિરતાથી થતા નુકસાનને ઘટાડવાનો છે. કંપનીએ તેની પ્રથમ ઇલેક્ટ્રિક SUV, eVitara ને પણ નિકાસ બજારોમાં સામેલ કરી છે, જે ભવિષ્યની ગતિશીલતા (Mobility) માટે તેની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
વેલ્યુએશન (Valuation) અને વિશ્લેષકોનો મત
આ રેકોર્ડબ્રેક નિકાસ વૃદ્ધિ અને જોખમ વ્યવસ્થાપનની રણનીતિ હોવા છતાં, Maruti Suzuki નો શેર હાલમાં ઊંચા વેલ્યુએશન (Valuation) ના દબાણ હેઠળ છે. ફેબ્રુઆરી 2026 ના અંત સુધીમાં, કંપનીનો P/E રેશિયો આશરે 30.8x થી 32.0x ની આસપાસ છે, જે એશિયન ઓટો ઉદ્યોગના સરેરાશ 19.7x P/E રેશિયો કરતાં ઘણો વધારે છે. આ ઊંચા વેલ્યુએશનને કારણે શેર કોઈપણ નાની નકારાત્મક ઘટના પ્રત્યે સંવેદનશીલ બની શકે છે.
આ જ કારણોસર, બજાર વિશ્લેષકોનો અભિગમ સાવચેતીભર્યો રહ્યો છે. જાન્યુઆરી 2026 ની શરૂઆતમાં, Maruti Suzuki માટે 'Buy' રેટિંગ ધરાવતા Mojo Grade ને વેલ્યુએશનના દબાણ અને સ્પર્ધાત્મક પડકારોને ટાંકીને 'Hold' માં ઘટાડવામાં આવ્યો હતો.
ભવિષ્યની યોજનાઓ અને પડકારો
Maruti Suzuki ભવિષ્ય માટે મોટી યોજનાઓ ધરાવે છે. કંપનીએ FY2030-31 સુધીમાં વાર્ષિક ઉત્પાદન ક્ષમતાને લગભગ 40 લાખ યુનિટ્સ સુધી વધારવાની મહત્વાકાંક્ષી યોજના બનાવી છે. આ સાથે, FY31 સુધીમાં વાર્ષિક નિકાસ 7,50,000 થી 8,00,000 યુનિટ્સ સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. જોકે, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) ના નિકાસને સફળતાપૂર્વક સ્કેલ કરવું, કાચા માલના વધતા ભાવ (Input Costs) અને સપ્લાય ચેઇનમાં ચાલી રહેલા અવરોધો જેવા પરિબળો નફાકારકતા પર દબાણ લાવી શકે છે. આ ઉપરાંત, EV ઉત્પાદન લક્ષ્યાંકો પર દુર્લભ પૃથ્વી ધાતુઓની અછત (Rare Earth Material Shortages) ની અસર જોવા મળી રહી છે, જે EV નિકાસ વ્યૂહરચનાની સ્કેલેબિલિટી અને ખર્ચ-અસરકારકતા પર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.