ભારત સરકારના ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) મેન્યુફેક્ચરિંગને પ્રોત્સાહન આપવાના પ્લાનને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. ગ્લોબલ કંપનીઓને આકર્ષવા માટે લાવેલી **₹4,150 કરોડ**ના રોકાણની શરતવાળી આ સ્કીમમાં એક પણ કંપનીએ રસ દાખવ્યો નથી.
સ્કીમ શા માટે નિષ્ફળ ગઈ?
સરકારે વર્ષ 2024ની શરૂઆતમાં આ મહત્વકાંક્ષી યોજના જાહેર કરી હતી, જેમાં ઈમ્પોર્ટેડ વાહનો પર કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડીને 15% કરવાની ઓફર હતી. જોકે, આ લાભ મેળવવા માટે કંપનીઓએ ₹4,150 કરોડનું રોકાણ કરવું પડે તેમ હતું. સાથે જ, 3 વર્ષમાં 25% અને 5 વર્ષમાં 50% લોકલાઈઝેશન (સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન) કરવાની કડક શરતો હતી. ઓક્ટોબર 21, 2025ની ડેડલાઈન પૂરી થઈ ત્યાં સુધી Ministry of Heavy Industries ને એક પણ અરજી મળી નથી.
એક્સપર્ટ્સ શું માને છે?
ઈન્ડસ્ટ્રીના નિષ્ણાતોના મતે, ભારતીય EV માર્કેટ હજુ શરૂઆતના તબક્કે છે, તેથી આટલું મોટું રોકાણ કરવું કંપનીઓ માટે જોખમી હતું. Tesla, Hyundai કે Volkswagen જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ માટે ભારત જેવા ગ્રોઈંગ માર્કેટમાં આટલી મોટી રકમ બ્લોક કરવી મુશ્કેલ હતી. આ ઉપરાંત, દુર્લભ ખનિજો (rare-earth magnets) અને અન્ય પાર્ટ્સ માટે વિદેશી સપ્લાય ચેઈન પર નિર્ભરતા હોવાથી, ભારતમાં સ્થાનિક ઉત્પાદનનું લક્ષ્ય હાંસલ કરવું આ કંપનીઓ માટે મોટો પડકાર હતો.
ઓટો સેક્ટરના રોકાણકારો માટે શું છે સંકેત?
આ સમાચાર Tata Motors અને Mahindra & Mahindra જેવી સ્થાનિક કંપનીઓ માટે રાહતના છે. फिलहाल, કોઈ નવી ગ્લોબલ સ્પર્ધા આવી નથી, જેથી તેમનું માર્કેટ શેર સુરક્ષિત છે. હવે રોકાણકારોએ સરકારના આગામી પગલાં પર નજર રાખવી જોઈએ. જો સરકાર ભવિષ્યમાં રોકાણની મર્યાદા ઘટાડે કે લોકલાઈઝેશનના નિયમોમાં રાહત આપે, તો તે નવો ટર્નિંગ પોઈન્ટ સાબિત થઈ શકે છે.