ભારતનું ઓટો સેક્ટર 2027 ના ઉત્સર્જન નિયમો પર મોટા સંઘર્ષનો સામનો કરી રહ્યું છે: સુરક્ષા જીતશે કે બચત?

ભારતનું ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગ એક નિર્ણાયક તબક્કે છે, જે વાહનોની ઇંધણ કાર્યક્ષમતા વધારવા અને ઉત્સર્જન ઘટાડવા માટે સરકારે સૂચવેલા નિયમોને લઈને ઊંડાણપૂર્વક વિભાજિત છે. એપ્રિલ 2027 થી અમલમાં આવનારા નવા કોર્પોરેટ એવરેજ ફ્યુઅલ એફિશિયન્સી (CAFE) 3 ધોરણોનો ઉદ્દેશ્ય ઉત્પાદકોને વધુ હાઇબ્રિડ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs) બનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરીને ફ્લીટ-વાઈડ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO2) ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરવાનો છે. જોકે, ચોક્કસ માપદંડો પર મતભેદો ગંભીર વિરોધ ઊભો કરી રહ્યા છે, જે નિયમોના અમલીકરણમાં વિલંબ કરી શકે છે અને ભારતના મહત્વાકાંક્ષી આબોહવા લક્ષ્યોને અસર કરી શકે છે.

મુખ્ય મુદ્દો: નાની કારો માટેની છૂટછાટો વિવાદ સર્જે છે
બ્યુરો ઓફ એનર્જી એફિશિયન્સી (BEE) એ સપ્ટેમ્બરમાં દરખાસ્ત કરી હતી કે 4 મીટરથી નાની, 909 કિલોગ્રામથી ઓછું વજન ધરાવતી અને 1200 સીસીથી ઓછું એન્જિન ધરાવતી કારોને CAFE 3 નિયમો હેઠળ CO2 ઉત્સર્જનની ગણતરીમાં લાભ મળવો જોઈએ. આ દરખાસ્ત દેશની સૌથી મોટી કાર નિર્માતા અને અલ્ટો તથા વેગન-આર જેવા નાના કાર સેગમેન્ટમાં પ્રભુત્વ ધરાવતી મારુતિ સુઝુકી ઇન્ડિયા લિમિટેડને સીધો ફાયદો પહોંચાડતી હોવાનું વ્યાપકપણે માનવામાં આવે છે.

આ કથિત પક્ષપાતને કારણે ટાટા મોટર્સ પેસેન્જર વ્હીકલ્સ લિમિટેડ જેવા હરીફો તરફથી ઉગ્ર વિરોધ જોવા મળ્યો છે. ટાટા મોટર્સ પેસેન્જર વ્હીકલ્સના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને ઇન્ડસ્ટ્રી લોબી સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયન ઓટોમોબાઈલ મેન્યુફેક્ચરર્સ (Siam) ના પ્રમુખ શૈલેષ ચંદ્રએ નવેમ્બરમાં પોતાનો મજબૂત વિરોધ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે નાની કારો માટે ઉત્સર્જન નિયમોમાં કોઈપણ રાહત આપવા માટે "કોઈ સમર્થન નથી" અને ચેતવણી આપી હતી કે વર્તમાન લંબાઈ અને એન્જિન કદના માપદંડોને બદલે વજનના આધારે નિયમોને ફરીથી વ્યાખ્યાયિત કરવાથી સલામતી સાથે સમાધાન કરતી ડિઝાઇનને પ્રોત્સાહન મળી શકે છે. ચંદ્રએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું, "નાની કારની વ્યાખ્યામાં વજનનો સમાવેશ કરવાના કોઈપણ પગલાને અમે સમર્થન આપતા નથી. આવા મનસ્વી માપદંડ દેશની સૌથી ગંભીર આવશ્યકતાઓમાંની એક, એટલે કે સલામતી, સાથે ટકરાશે."

ભારે વ્યાપારી વાહનો પણ મતભેદનો સામનો કરી રહ્યા છે
એપ્રિલ 2027 થી અમલમાં આવનારા ટ્રક અને બસો સહિત ભારે વ્યાપારી વાહનો માટેના ઇંધણ કાર્યક્ષમતા નિયમોના બીજા તબક્કા અંગે પણ આવો જ મતભેદ છે. બ્યુરો ઓફ એનર્જી એફિશિયન્સી (BEE) ટ્રક ઇંધણ કાર્યક્ષમતા માપવા માટે વર્તમાન કોન્સ્ટન્ટ સ્પીડ ફ્યુઅલ કન્ઝમ્પશન (CSFC) પરીક્ષણ પદ્ધતિને પસંદ કરે છે. જોકે, ઉત્પાદકો હજુ વિકાસ હેઠળ રહેલા, સ્થાનિક રીતે વિકસિત ભારત વ્હીકલ એનર્જી કન્ઝમ્પશન કેલ્ક્યુલેશન ટૂલ (Bharat Vecto) જેવા પરીક્ષણ સાધન માટે હિમાયત કરી રહ્યા છે. ભારત Vecto ની તૈયારીમાં સંભવિત વિલંબ આ નિર્ણાયક નિયમોના અમલીકરણમાં વધુ અવરોધ ઊભો કરી શકે છે.

નાણાકીય અને પર્યાવરણીય અસરો
આ નિયમો પરના મતભેદ ગંભીર નાણાકીય અને પર્યાવરણીય પરિણામો લાવી શકે છે. કડક ઉત્સર્જન ધોરણોના અમલીકરણમાં વિલંબ ભારતના 2070 સુધીમાં 'નેટ-ઝીરો' કાર્બન અર્થતંત્ર બનવાના લક્ષ્યને અવરોધી શકે છે, જે લક્ષ્યને રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવેઝ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ પુનરોચ્ચાર્યું હતું. વધુમાં, ઇંધણ કાર્યક્ષમતા સુધારવામાં નિષ્ફળતા આયાતી તેલ પરની નિર્ભરતાને લંબાવી શકે છે, જે દેશના આયાત બિલને અસર કરશે.

ઇંધણ કાર્યક્ષમતા નિયમો ઉત્પાદકોને ઓછા ઇંધણનો વપરાશ કરતા, આમ ઓછું CO2 ઉત્સર્જિત કરતા વાહનો બનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે. આ નિયમો ઉત્પાદકો માટે સરેરાશ ફ્લીટ ઉત્સર્જન લક્ષ્યાંક નિર્ધારિત કરે છે. ભારત ઉત્પાદન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ સ્કીમ્સ ફોર ઓટો (PLI-Auto) અને PM E-Drive જેવી યોજનાઓ દ્વારા સક્રિયપણે સ્વચ્છ મોબિલિટીને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય વિશ્વના ત્રીજા સૌથી મોટા ઓટો માર્કેટમાં EV અપનાવવાનું વધારવાનો છે.

બજારના વલણો અને ભવિષ્યનું આઉટલુક
ભારતના સ્વચ્છ મોબિલિટીના મહત્વાકાંક્ષાઓ વેગ પકડી રહી છે તેમ ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો CAFE નિયમોના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે. ઇન્ટરનેશનલ કાઉન્સિલ ઓન ક્લીન ટ્રાન્સપોર્ટેશન (ICCT) ના ભારત ડાયરેક્ટર અમિત ભટ્ટે અંદાજ લગાવ્યો છે કે સુધારેલા CAFE ડ્રાફ્ટ હેઠળ, 2030 સુધીમાં EVs કુલ વેચાણના લગભગ 10-11% હિસ્સો ધરાવી શકે છે. જોકે, સુઝુકીના 15% EV વેચાણ અને ટાટા મોટર્સ અને મહિન્દ્રા & મહિન્દ્રાના 2030 સુધીમાં 30% લક્ષ્યાંક જેવી સ્વૈચ્છિક ઉદ્યોગ પ્રતિબદ્ધતાઓના આધારે, સંયુક્ત પ્રગતિ 2030 સુધીમાં સંભવિતપણે 20% EV વેચાણ સૂચવે છે.

ભારત દ્વારા તેના ઇંધણ કાર્યક્ષમતા નિયમોને કડક બનાવવાની વાર્તા વિકસિત ગ્રાહક પસંદગીઓના સંદર્ભમાં બહાર આવી રહી છે. જ્યારે નાની કારો પરંપરાગત રીતે ભારતના ભાવ-સંવેદનશીલ બજાર પર પ્રભુત્વ ધરાવે છે, પ્રીમિયમાઇઝેશનના વલણને કારણે નાની કારોના વેચાણમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે. Siam ના ડેટા દર્શાવે છે કે FY19 અને FY25 વચ્ચે નાની કારો (3.6 મીટરથી ઓછી) નું વેચાણ 71% ઘટ્યું છે.

સરકારને તેની નીતિ મહત્વાકાંક્ષાઓને ઉદ્યોગની વિવિધ ઉત્પાદન ક્ષમતાઓ અને બજારની વાસ્તવિકતાઓ સાથે સંતુલિત કરવાના પડકારનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આવતું વર્ષ એ નક્કી કરવા માટે નિર્ણાયક રહેશે કે આ ઉદ્યોગની ભલામણોનું વજન કેવી રીતે કરવામાં આવે છે અને કંપનીઓ આગામી ઇંધણ-કાર્યક્ષમતા શાસનને કેવી રીતે અપનાવે છે. મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યોથી વિચલન ઓટોમેકર્સ દ્વારા EV ટેકનોલોજી અને ઉત્પાદનમાં પહેલેથી જ કરવામાં આવેલ નોંધપાત્ર રોકાણોને અસર કરી શકે છે.

અસર
આ સમાચાર ભારતીય શેરબજાર પર, ખાસ કરીને ઓટોમોટિવ ક્ષેત્ર પર નોંધપાત્ર અસર કરે છે. નવા નિયમો દ્વારા જરૂરી વિવિધ અનુપાલન ખર્ચ અને વ્યૂહરચનાઓ, મારુતિ સુઝુકી ઇન્ડિયા લિમિટેડ અને ટાટા મોટર્સ લિમિટેડ જેવા વાહન ઉત્પાદકોની નફાકારકતા અને બજાર સ્થિતિને અસર કરી શકે છે. ઓટો સ્ટોક્સ પ્રત્યે રોકાણકારોની ભાવના આ નિયમનકારી વિવાદોના નિરાકરણ અને EV અપનાવવાની ગતિથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે.
Impact Rating: 8/10

મુશ્કેલ શબ્દોની સમજૂતી

• CAFE 3 norms: કોર્પોરેટ એવરેજ ફ્યુઅલ એફિશિયન્સી સ્ટાન્ડર્ડ્સ, સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત નિયમો જે ઉત્પાદકની ફ્લીટમાં પ્રતિ વાહન સરેરાશ CO2 ઉત્સર્જન ઘટાડે છે.
• CO2: કાર્બન ડાયોક્સાઇડ, અશ્મિભૂત ઇંધણ બાળવાથી મુખ્યત્વે ઉત્સર્જિત થતો ગ્રીનહાઉસ ગેસ, જે આબોહવા પરિવર્તનમાં ફાળો આપે છે.
• EVs: ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, બેટરીમાં સંગ્રહિત વીજળીથી સંપૂર્ણપણે સંચાલિત કાર, જે શૂન્ય ટેઇલપાઇપ ઉત્સર્જન ઉત્પન્ન કરે છે.
• Hybrid Vehicles: પરંપરાગત આંતરિક કમ્બશન એન્જિનને ઇલેક્ટ્રિક મોટર અને બેટરી સાથે જોડતા વાહનો, જે સુધારેલી ઇંધણ કાર્યક્ષમતા પ્રદાન કરે છે.
• Bharat Stage VII (BS VII): ભારતના આગામી વાહન ઉત્સર્જન ધોરણો, જે કડક આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમો સાથે સુસંગત કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે.
• Euro 7 norms: યુરોપિયન યુનિયનને વાહનો માટે નિર્ધારિત નવીનતમ ઉત્સર્જન ધોરણો.
• CSFC: કોન્સ્ટન્ટ સ્પીડ ફ્યુઅલ કન્ઝમ્પશન, ટ્રક અને બસ જેવા ભારે વાહનોની ઇંધણ કાર્યક્ષમતા ચકાસવા અને માપવા માટે વપરાતી પદ્ધતિ.
• Bharat Vecto: ભારત વ્હીકલ એનર્જી કન્ઝમ્પશન કેલ્ક્યુલેશન ટૂલ, ભારે વાહનોની ઇંધણ કાર્યક્ષમતા ચકાસવા માટે પ્રસ્તાવિત ભારતીય ધોરણ, જે યુરોપિયન Vecto ધોરણો પર આધારિત છે.
• Siam: સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયન ઓટોમોબાઈલ મેન્યુફેક્ચરર્સ, ભારતના ઓટોમોટિવ ઉદ્યોગનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી સર્વોચ્ચ સંસ્થા.
• BEE: બ્યુરો ઓફ એનર્જી એફિશિયન્સી, ઉર્જા કાર્યક્ષમતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે જવાબદાર, ઉર્જા મંત્રાલય, ભારત સરકાર હેઠળની એક વૈધાનિક સંસ્થા.
• PLI-Auto: ઉત્પાદન-લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ સ્કીમ ફોર ધી ઓટો સેક્ટર, સ્થાનિક ઉત્પાદન અને EV ઉત્પાદનને વેગ આપવા માટે ડિઝાઇન કરાયેલ.