આગરા નાણાકીય વર્ષ 2026 (FY26) ના અંતે, ભારતીય ઓટોમોબાઈલ માર્કેટમાં બે મોટા ખેલાડીઓ - Maruti Suzuki અને Mahindra & Mahindra (M&M) - એ જુદી જુદી રણનીતિઓ અપનાવીને મજબૂત નાણાકીય પ્રદર્શન કર્યું છે. આ પરિણામો રોકાણકારોને ઓટો સેક્ટરના વિકસતા સ્વરૂપની સ્પષ્ટ તસવીર આપે છે, જ્યાં એક તરફ પોસાય તેવી કિંમત અને જંગી વોલ્યુમ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરાયું છે, તો બીજી તરફ પ્રીમિયમ પ્રોડક્ટ્સ અને નફાકારકતા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
Mahindra & Mahindra (M&M) એ FY26 માં ₹1.99 લાખ કરોડ ની સંયુક્ત આવક નોંધાવી. આ વૃદ્ધિમાં ઓટો સેગમેન્ટના વોલ્યુમમાં 19% નો વાર્ષિક વધારો મુખ્ય રહ્યો, જેમાં SUV સેગમેન્ટે નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું. કંપનીએ વધુ માર્જિન ધરાવતી પ્રોડક્ટ્સ અને કાર્યક્ષમતા પર ભાર મૂક્યો, જેના કારણે તેના શેરના ભાવમાં મે 2026 ની શરૂઆતમાં લગભગ 3% થી 5% નો ઉછાળો જોવા મળ્યો. M&M આગામી FY27 માટે તેના SUV સેગમેન્ટમાં મધ્યમથી ઉચ્ચ-ટીન વૃદ્ધિનું લક્ષ્ય રાખે છે.
તેનાથી વિપરીત, Maruti Suzuki નું FY26 નું પ્રદર્શન નાના કારો (small cars) ના પુનરુત્થાન દ્વારા પ્રભાવિત થયું, જે પોસાય તેવી કિંમતો અને સરકારી GST સુધારાઓથી લાભાન্বিত થયું. કંપનીએ તેના ઇતિહાસમાં સૌથી વધુ વાર્ષિક વેચાણ 24.22 લાખ વાહનો નોંધાવ્યું, જેમાં ઘરેલું વેચાણ અને નિકાસમાં 4.47 લાખ યુનિટનો સમાવેશ થાય છે. લગભગ 1.90 લાખ ગ્રાહક ઓર્ડરનો મોટો બેકલોગ, જેમાં 1.30 લાખ નાના કાર સેગમેન્ટમાં છે, તે એન્ટ્રી-લેવલ પર સતત માંગ દર્શાવે છે. કંપની મધ્યમ ગાળામાં વાર્ષિક 40 લાખ યુનિટ ઉત્પાદન ક્ષમતા સુધી પહોંચવાનું લક્ષ્ય ધરાવે છે.
નફાકારકતાના મોરચે, M&M એ નોંધપાત્ર માર્જિન વૃદ્ધિ દર્શાવી, તેના ઓપરેટિંગ લીવરેજ અને પ્રીમિયમ SUV પર ફોકસને કારણે. M&M નો સ્ટેન્ડઅલોન ઓટો બિઝનેસનો PBIT માર્જિન 9.5% રહ્યો, જે વાર્ષિક 80 બેસિસ પોઈન્ટ નો વધારો દર્શાવે છે. જોકે, Maruti Suzuki કાચા માલના વધતા ખર્ચ (જે Q4 FY26 માં નેટ સેલ્સના 76.7% સુધી પહોંચ્યો હતો) સામે સંઘર્ષ કરતી જોવા મળી, જેના કારણે તેના EBIT માર્જિનમાં માત્ર નજીવો સુધારો થઈને 8.8% રહ્યો.
આખા ભારતીય ઓટો સેક્ટરમાં મજબૂત વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે, જેમાં એપ્રિલ 2026 માં PV વોલ્યુમમાં લગભગ 20% નો વાર્ષિક વધારો થયો છે. જોકે, ઓટો લોન પર વ્યાજ દરોમાં વધારો, ખાસ કરીને Maruti Suzuki જેવા વોલ્યુમ-કેન્દ્રિત સેગમેન્ટ માટે, એક મોટું જોખમ બની શકે છે. M&M ની પ્રીમિયમ વ્યૂહરચના આ વ્યાજ દર વધારા પ્રત્યે ઓછી સંવેદનશીલ હોઈ શકે છે.
Maruti Suzuki એન્ટ્રી-લેવલ સેગમેન્ટ પર તેની નિર્ભરતાને કારણે મેક્રોઇકોનોમિક ફેરફારો, ખાસ કરીને વ્યાજ દરના વધારા પ્રત્યે વધુ સંવેદનશીલ છે. ભલે ઓર્ડરનો મોટો બેકલોગ હોય, પરંતુ માંગની સ્થિરતા ગ્રાહકોની પોસાય તેવી ક્ષમતા પર નિર્ભર રહેશે. આ ઉપરાંત, વધતી કિંમતો Maruti ના માર્જિન પર દબાણ લાવી રહી છે. તાજેતરમાં, આવકવેરા વિભાગ તરફથી FY22-23 માટે ₹5,786 કરોડ ની માંગનો ડ્રાફ્ટ એસેસમેન્ટ ઓર્ડર પણ એક અનિશ્ચિતતા ઉભી કરે છે. બીજી તરફ, Mahindra & Mahindra માટે, તેના પ્રીમિયમ SUV ની કિંમત નિર્ધારણ શક્તિ અને માર્કેટ શેરમાં સ્થિરતા જાળવી રાખવાનું જોખમ રહેલું છે. કંપનીના ઓટો સેગમેન્ટમાં 14.1% નો નફા માર્જિન અપેક્ષાઓ કરતાં ઓછો રહ્યો, જે કોમોડિટી ખર્ચ અને ઓછા અનુકૂળ પ્રોડક્ટ મિક્સને કારણે હતું.
વિશ્લેષકો બંને કંપનીઓ માટે હકારાત્મક વલણ ધરાવે છે. Maruti Suzuki માટે, 'Buy' રેટિંગ સાથે સરેરાશ 12-મહિનાનો પ્રાઇસ ટાર્ગેટ આશરે ₹16,897 છે, જે લગભગ 25% નો સંભવિત અપસાઇડ દર્શાવે છે. Morgan Stanley એ ₹17,895 ના ટાર્ગેટ સાથે 'Overweight' રેટિંગ જાળવી રાખ્યું છે. Mahindra & Mahindra માટે, 'Strong Buy' રેટિંગ છે અને વિશ્લેષકો સરેરાશ 12-મહિનાનો પ્રાઇસ ટાર્ગેટ આશરે ₹4,145-₹4,319 ની વચ્ચે, લગભગ 30-39% નો અપસાઇડ સૂચવે છે. ICICI Securities એ ₹4,000 ના ટાર્ગેટ સાથે 'Buy' રેટિંગ આપ્યું છે.
