યુઝ્ડ કાર માર્કેટમાં મોટા વિકાસની સંભાવના
ભારતનું યુઝ્ડ કાર માર્કેટ 2031 સુધીમાં બમણું થઈને $70 અબજ (લગભગ ₹5.8 લાખ કરોડ) સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે, જે તેને વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી મોટું બજાર બનાવશે. આ વૃદ્ધિ બજારમાં એક મોટા પરિવર્તનને દર્શાવે છે, જ્યાં પ્રાઇસ-ડ્રિવન (Price-driven) બજારમાંથી ઓર્ગેનાઈઝ્ડ (Organized) અને ટ્રસ્ટ-બેઝ્ડ (Trust-based) મોબિલિટી ઇકોસિસ્ટમ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.
બજાર વિસ્તરણના મુખ્ય પરિબળો
ભારતીય યુઝ્ડ કાર માર્કેટ વિકસિત બજારો કરતાં પણ વધુ ઝડપથી વિકાસ પામશે. આ વૃદ્ધિના મુખ્ય કારણોમાં લોકોની આવકમાં વધારો અને 2031 સુધીમાં 50 મિલિયન (5 કરોડ) થી વધુ વાહનો હોવાની અપેક્ષા છે. ખાસ કરીને મોટા શહેરોમાં, વાહનો બદલવાની સાયકલ 7-8 વર્ષથી ઘટીને 2031 સુધીમાં 4-5 વર્ષ થવાની ધારણા છે, જેનાથી યુઝ્ડ કાર માર્કેટમાં વાહનોનું પરિભ્રમણ ઝડપી બનશે. 2031 સુધીમાં વાર્ષિક રિટેલ વેચાણ 9-10 મિલિયન (90 લાખ થી 1 કરોડ) યુનિટ સુધી પહોંચવાની ધારણા છે, જેમાં સરેરાશ કિંમત ₹6.5-6.9 લાખ સુધી વધી શકે છે. આને ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા વાહનોની વધતી માંગ અને ઉપલબ્ધતા દ્વારા પણ સમર્થન મળશે. વૈશ્વિક સ્તરે, 2030 સુધીમાં યુઝ્ડ કાર માર્કેટ $2.7 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે, જ્યારે માત્ર યુએસ માર્કેટ 2034 સુધીમાં $152 અબજ સુધી પહોંચી શકે છે.
બદલાતી વિચારસરણી અને બજારનું ઔપચારિકરણ
Redseer Strategy Consultants ના કુશલ ભટનાગર જણાવે છે કે, હવે યુઝ્ડ કાર ફક્ત જરૂરિયાતને કારણે નહીં, પરંતુ શ્રેષ્ઠ વેલ્યુ (Value) અને ગેરંટીડ ક્વોલિટી (Guaranteed Quality) મેળવવા માટે પસંદ કરવામાં આવે છે. આ બદલાતી વિચારસરણી બજારને વધુ ઓર્ગેનાઈઝ્ડ બનાવવામાં મદદ કરી રહી છે, જ્યાં પ્લેટફોર્મ્સ લાંબા સમયથી ચાલી આવતી વિશ્વાસની સમસ્યાઓને દૂર કરવામાં મદદ કરી રહ્યા છે. 2031 સુધીમાં, ફાઇનાન્સિંગ (Financing) નો ઉપયોગ 30-40% સુધી વધવાની ધારણા છે, જે કારને વધુ સસ્તું બનાવશે. નોંધનીય છે કે આમાંના 65% ખરીદદારો તેમની પ્રથમ કાર ખરીદી રહ્યા છે, જે વ્યક્તિગત પરિવહન માટે આ સેગમેન્ટના વધતા મહત્વને દર્શાવે છે. ઓર્ગેનાઈઝ્ડ પ્લેયર્સ (Organized Players) 2031 સુધીમાં 5-6% માર્કેટ શેર મેળવી શકે છે, જે લગભગ $4 અબજના કુલ વેચાણ મૂલ્ય જેટલું થશે. CARS24 જેવી કંપનીઓ ડાયરેક્ટ સેલ (Direct Sale) અને માર્કેટપ્લેસ (Marketplace) મોડેલનો ઉપયોગ કરે છે, જ્યારે Spinny સીધા ગ્રાહક (Direct-to-Consumer) મોડેલ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
યથાવત પડકારો
જોકે, કેટલાક મોટા પડકારો યથાવત છે. ભારતમાં લગભગ 80% યુઝ્ડ કાર ટ્રાન્ઝેક્શન્સ (Transactions) હજુ પણ અનઓર્ગેનાઈઝ્ડ (Unorganized) સેક્ટરમાં થાય છે. આનો અર્થ છે કે ટ્રસ્ટ ડિફિસિટ (Trust Deficit) યથાવત છે, અને ઓર્ગેનાઈઝ્ડ પ્લેટફોર્મ્સને સંપૂર્ણ માર્કેટ શેર અને ગ્રાહક વિશ્વાસ મેળવવા માટે હજુ લાંબો રસ્તો કાપવાનો છે. ભારતમાં યુઝ્ડ-ટુ-ન્યૂ કાર રેશિયો (Used-to-New Car Ratio) ઓછો, લગભગ 1.3-1.4 છે, અને 2031 સુધીમાં તે માત્ર 1.6-1.7 સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. આ યુએસ (લગભગ 2.5:1) જેવા વિકસિત બજારો કરતાં ઘણો ઓછો છે. આ ગેપ સૂચવે છે કે જો અનઓર્ગેનાઈઝ્ડ સેગમેન્ટમાં વિશ્વાસ અને ગુણવત્તા સંબંધિત સમસ્યાઓનું યોગ્ય રીતે નિરાકરણ નહીં આવે તો બજાર તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતા સુધી પહોંચી શકશે નહીં. ઊંચા ફુગાવા અને સંભવિત વ્યાજ દર વધારાને કારણે નીચલા આવક જૂથો માટે ઓવરઓલ અફોર્ડેબિલિટી (Affordability) એક ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. નવી કારની કિંમતોમાં થયેલો નોંધપાત્ર વધારો, ઉદાહરણ તરીકે, 2024 માં ભારતમાં 32% નો ભાવ વધારો, જ્યારે યુઝ્ડ કારના ભાવમાં 24% નો વધારો થયો, તે દર્શાવે છે કે યુઝ્ડ કાર માર્કેટ પણ ભાવ વધારાનો સામનો કરી રહ્યું છે જે બજેટ પર દબાણ લાવી શકે છે.
