ભારતીય ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) ઇન્ડસ્ટ્રી અત્યારે કપરા કાળમાંથી પસાર થઈ રહી છે. રેર-અર્થ મેગ્નેટ માટે **85%** ચીન પર નિર્ભરતા અને વધતા મિનરલના ભાવને કારણે ઉત્પાદન પર અસર પડી છે. ઉપરથી **1 સપ્ટેમ્બર, 2026** થી લાગુ થયેલા નવા 'PM E-DRIVE' લોકલાઈઝેશન નિયમોએ કંપનીઓ માટે મુશ્કેલી વધારી દીધી છે.
સપ્લાય ચેઈનનો મોટો પડકાર
ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની દુનિયામાં ભારત માટે હાલમાં સૌથી મોટો પડકાર કાચા માલની આયાત છે. ભારતના EV મોટર્સમાં વપરાતા રેર-અર્થ મેગ્નેટનો લગભગ 85% હિસ્સો ચીનથી આવે છે. ચીન પાસે હાલમાં વૈશ્વિક પ્રોસેસિંગ ક્ષમતાનો 90% કબજો છે, જેના કારણે સપ્લાય ચેઈનમાં મોટું જોખમ રહેલું છે. વર્ષ 2025 માં ચીને જ્યારે એક્સપોર્ટ લાયસન્સિંગ કડક કર્યું હતું, ત્યારે આ મેગ્નેટ્સની નિકાસમાં 74% નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જેના કારણે ભારતીય ઉત્પાદકોના પ્લાન્ટ્સ પર તાત્કાલિક અસર પડી હતી.
વધતી જતી કોસ્ટ અને મોંઘવારી
માત્ર મેગ્નેટ જ નહીં, પણ બેટરી બનાવવામાં વપરાતા ગ્રાફાઈટ, ગેલિયમ અને જર્મેનિયમ જેવા મિનરલ્સના ભાવમાં પણ મોટો ઉછાળો આવ્યો છે. વર્ષ 2025 માં ગેલિયમની કિંમત તેના જૂના ભાવ કરતા 2.5 ગણી વધી ગઈ હતી. ભારતીય માર્કેટ પ્રાઈસ-સેન્સિટિવ હોવાથી કંપનીઓ આ વધેલી કોસ્ટ ગ્રાહકો પર નાખી શકતી નથી, જેના કારણે તેમના નેટ પ્રોફિટ માર્જિન પર ભારે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.
સરકારના કડક લોકલાઈઝેશન નિયમો
1 સપ્ટેમ્બર, 2026 થી અમલમાં આવેલી 'PM E-DRIVE' સ્કીમ અંતર્ગત સરકારે લોકલાઈઝેશનના નિયમો કડક બનાવ્યા છે. હવે ટ્રેક્શન મોટરના કમ્પોનન્ટ્સનું ભારતમાં જ એસેમ્બલી કરવું ફરજિયાત બન્યું છે. જોકે આ પહેલ આત્મનિર્ભર ભારત માટે મહત્વની છે, પરંતુ SIAM (Society of Indian Automobile Manufacturers) એ ચેતવણી આપી છે કે જ્યાં સુધી સ્થાનિક સપ્લાય ચેઈન તૈયાર ન થાય ત્યાં સુધી આ ડેડલાઈન્સ પાળવી કંપનીઓ માટે અત્યંત મુશ્કેલ છે.
રોકાણકારો માટે સંદેશ સ્પષ્ટ છે: EV સેક્ટરમાં ગ્રોથ તો છે, પરંતુ ટૂંકા ગાળા માટે સપ્લાય ચેઈનના જોખમો પર નજર રાખવી અત્યંત જરૂરી છે.