વડાપ્રધાનના સલાહકાર તરુણ કપૂરે હેવી કોમર્શિયલ વાહનોને ઝડપથી ઈલેક્ટ્રિકમાં ફેરવવા પર ભાર મૂક્યો છે. આ નિર્ણયથી ઈમ્પોર્ટ પર નિર્ભરતા ઘટશે, પરંતુ ઓટો સેક્ટર માટે સપ્લાય ચેઈન અને ઓપરેશનલ પડકારો ઉભા થઈ શકે છે.
ભારતનું ઈલેક્ટ્રિક મોબિલિટી તરફનું પરિવર્તન હવે નિર્ણાયક તબક્કે છે. 3 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ યોજાયેલ 66મી SIAM કન્વેન્શનમાં વડાપ્રધાનના સલાહકાર તરુણ કપૂરે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે હવે ધીમી ગતિએ નહીં પરંતુ ઝડપથી બદલાવ લાવવાની જરૂર છે. આગામી 5 વર્ષ ઉદ્યોગ માટે ડીઝલ વાહનોમાંથી ઈલેક્ટ્રિક તરફ જવા માટેનો મહત્વનો સમયગાળો છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ક્રૂડ ઓઈલની આયાત ઘટાડી દેશની ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાનો છે.
સરકારનું આક્રમક વલણ અને પડકારો
સરકાર હવે જૂના અને બિનકાર્યક્ષમ કોમર્શિયલ વાહનો પર કડક પ્રતિબંધો અને ટેક્સ સ્ટ્રક્ચરમાં મોટા ફેરફારો લાવી શકે છે. હાલમાં 'PM eDRIVE' પ્રોગ્રામ હેઠળ 5,000 ઈલેક્ટ્રિક ટ્રકોને સપોર્ટ કરવાનું લક્ષ્ય છે, પરંતુ અત્યાર સુધી માત્ર 150 વાહનો જ આ સ્કીમ હેઠળ આવરી લેવાયા છે, જે સૂચવે છે કે ગતિ હજુ પણ ધીમી છે.
સપ્લાય ચેઈન અને લોકલાઈઝેશનની સમસ્યા
સૌથી મોટો અવરોધ મહત્વપૂર્ણ કમ્પોનન્ટ્સનું લોકલાઈઝેશન છે. ખાસ કરીને ટ્રેક્શન મોટર્સમાં વપરાતા રેર-અર્થ મેગ્નેટ માટે ભારત હજુ પણ વિદેશી આયાત પર નિર્ભર છે. SIAM એ સરકાર પાસે આ લોકલાઈઝેશનના નિયમો માટે 1 એપ્રિલ, 2027 સુધીની સમયમર્યાદા લંબાવવાની માંગ કરી છે.
પ્રાઈવેટ સેક્ટરમાં રોકાણનો વેગ
સરકારી યોજનાઓ ધીમી હોવા છતાં ખાનગી ક્ષેત્રમાં હલચલ તેજ છે. UltraTech Cement ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં 600થી વધુ ઈલેક્ટ્રિક ટ્રકનો કાફલો તૈયાર કરી રહ્યું છે, જેમાં Tata Motors અને Ashok Leyland જેવી કંપનીઓ ભાગીદાર છે. આ ઉપરાંત, Energy in Motion દ્વારા 500 હેવી ઈલેક્ટ્રિક કોમર્શિયલ વાહનો તૈનાત કરવાનો પ્રોજેક્ટ પણ શરૂ થયો છે.
રોકાણકારો માટે ચેતવણી
આ પરિવર્તન વચ્ચે રોકાણકારોએ પોલિસીમાં અનિશ્ચિતતા અને સબસિડીમાં ફેરફારો પર નજર રાખવી જોઈએ. ICE (Internal Combustion Engine) વાહનો પર સંભવિત દંડ કે ટેક્સ અને આયાતી કમ્પોનન્ટ્સની અછતને કારણે ઉત્પાદનમાં વિલંબ જેવા જોખમો સામે આવી શકે છે.