EV સેક્ટરમાં સીધું રોકાણ કરવું જોખમી હોઈ શકે છે, કારણ કે નવી ટેકનોલોજી જૂની કારને ઝડપથી આઉટડેટેડ બનાવી દે છે. તેના બદલે, એક્સપર્ટ્સ હવે 'ઇકોસિસ્ટમ એપ્રોચ' પર ભાર મૂકી રહ્યા છે, જેમાં ઓટો પાર્ટ્સ અને કેમિકલ બનાવતી કંપનીઓમાં રોકાણ કરીને લાંબા ગાળાનું વળતર મેળવી શકાય છે.
ભારતમાં ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV) સેક્ટર ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. વધતા ફ્યુઅલના ભાવ અને સરકારના સપોર્ટને કારણે ગ્રાહકો હવે EV તરફ વળી રહ્યા છે. પરંતુ રોકાણકારો માટે મુશ્કેલી એ છે કે કઈ કંપની 'વિનર' સાબિત થશે તે નક્કી કરવું અઘરું છે, કારણ કે અહીં ટેકનોલોજી દરરોજ બદલાતી રહે છે. આજે જે મોડેલ લેટેસ્ટ છે, તે આવતીકાલે આઉટડેટેડ થઈ શકે છે.
શું છે 'ઇકોસિસ્ટમ એપ્રોચ'?
ઘણા એક્સપર્ટ્સ હવે સીધા EV કાર બનાવતી કંપનીઓને બદલે 'ઇકોસિસ્ટમ એપ્રોચ'ની સલાહ આપે છે. આનો અર્થ એ છે કે તમારે એવી કંપનીઓમાં રોકાણ કરવું જોઈએ જે તમામ ઓટોમેકર્સને જરૂરી સ્પેરપાર્ટ્સ, કેમિકલ્સ અને સોફ્ટવેર પૂરા પાડે છે. ફાયદો એ છે કે જો કોઈ એક કાર કંપની નિષ્ફળ જાય અથવા તેનો માર્કેટ શેર ઘટે, તો પણ આ સપ્લાયર કંપનીઓ અન્ય મેન્યુફેક્ચર્સને પાર્ટ્સ સપ્લાય કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
ભારતીય માર્કેટમાં Sona BLW Precision Forgings, Tube Investments of India અને Amara Raja Energy & Mobility જેવી કંપનીઓ આ સપ્લાય ચેઈનનો મહત્વનો ભાગ છે. આ કંપનીઓ પ્રિસિઝન એન્જિનિયરિંગ અને બેટરી સ્ટોરેજ જેવી સર્વિસ આપે છે, જે રોકાણકારનું જોખમ ઘટાડે છે.
સપ્લાય ચેઈનમાં પણ છે જોખમો
આ એપ્રોચમાં પણ સાવધાની રાખવી જરૂરી છે. કાચા માલ જેવા કે લિથિયમ, કોબાલ્ટ અને નિકલના ભાવમાં થતી વધઘટ કંપનીના માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે. ઉપરાંત, સરકારની સબસિડી પોલિસીમાં ફેરફાર થાય તો ડિમાન્ડ પર સીધી અસર પડી શકે છે. ટેકનોલોજીમાં પરિવર્તનનું જોખમ અહીં પણ છે, જેમ કે કોઈ એક પ્રકારની બેટરી ટેકનોલોજી બદલાઈ જાય, તો તે ટેકનોલોજી બનાવતી કંપનીને મોટું નુકસાન થઈ શકે છે.
રોકાણકારે શું ચેક કરવું જોઈએ?
કોઈપણ કંપનીમાં રોકાણ કરતા પહેલા એ જુઓ કે તેની કુલ આવકમાંથી કેટલા ટકા હિસ્સો EV રિલેટેડ છે અને કેટલો જૂની ઇન્ટરનલ કમ્બશન એન્જિન ટેકનોલોજીમાંથી આવે છે. જે કંપની પોતાનું પ્રોડક્ટ મિક્સ ઝડપથી બદલી રહી છે, તે ભવિષ્યમાં વધુ મજબૂત બની શકે છે. સાથે જ કંપનીનો કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (CapEx) અને R&D ખર્ચ પર નજર રાખવી જોઈએ, જે દર્શાવે છે કે કંપની આવનારા સમય માટે કેટલી તૈયાર છે.