ભારતમાં E20 પેટ્રોલ લોન્ચ થતાં વાહન માલિકોમાં ચિંતાનો માહોલ. ઇથેનોલ (Ethanol) ના ઓછા એનર્જી કન્ટેન્ટ (Energy Content) ને કારણે માઇલેજમાં **4% થી 12%** સુધીનો ઘટાડો શક્ય છે. જોકે, નવી ગાડીઓ E20 માટે તૈયાર છે, જૂની ગાડીઓમાં ફ્યુઅલ સિસ્ટમ (Fuel System) ના પાર્ટ્સ જેવા કે સીલ (Seals) અને ગાસ્કેટ (Gaskets) માં મેન્ટેનન્સ (Maintenance) ખર્ચ વધી શકે છે.
E20 પેટ્રોલ: શું છે આ નવો ફેરફાર?
ભારતમાં હવે E20 પેટ્રોલ, જેમાં 20% ઇથેનોલ (Ethanol) ભેળવવામાં આવે છે, તે ચર્ચાનો મુખ્ય વિષય બન્યો છે. સરકાર અને ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ (Automobile Companies) ભલે કહે કે આધુનિક ગાડીઓ આ પેટ્રોલ માટે તૈયાર છે, પરંતુ ગ્રાહકોના મનમાં માઇલેજ (Mileage) અને ગાડીના લાંબા ગાળાના સ્વાસ્થ્યને લઈને અનેક સવાલો ઉભા થયા છે.
માઇલેજ પર શું અસર થશે?
E20 પેટ્રોલની સૌથી મોટી અસર તમારા વાહનના માઇલેજ પર જોવા મળી શકે છે. ઇથેનોલ, શુદ્ધ પેટ્રોલની સરખામણીમાં ઓછી એનર્જી (Energy) ધરાવે છે. આ કારણે, વાહનો 4% થી 12% ઓછું માઇલેજ આપી શકે છે. તેનો સીધો અર્થ એ છે કે, જો પેટ્રોલના ભાવ સ્થિર રહે તો પણ, સમાન અંતર કાપવા માટે વધુ પેટ્રોલની જરૂર પડશે, જેનાથી મુસાફરીનો ખર્ચ વધશે.
લાંબા ગાળે મેન્ટેનન્સનો ખર્ચ
ફ્યુઅલ ઇફિસિયન્સી (Fuel Efficiency) ઉપરાંત, ઇથેનોલના રાસાયણિક ગુણધર્મો વાહનના કેટલાક ભાગો માટે મુશ્કેલી ઉભી કરી શકે છે. ઇથેનોલ, પેટ્રોલ કરતાં વધુ કાટ (Corrosive) લગાડનારું હોવાથી, ફ્યુઅલ સિસ્ટમના રબર સીલ (Rubber Seals), ગાસ્કેટ (Gaskets) અને ફ્યુઅલ લાઇન (Fuel Lines) જેવા ભાગો પર લાંબા ગાળે અસર કરી શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનીએ તો, આ સમસ્યાઓ તરત જ એન્જિન ફેલ (Engine Fail) નહિ કરે, પરંતુ તેનાથી મેન્ટેનન્સનો ખર્ચ ચોક્કસ વધી શકે છે. અંદાજો મુજબ, આગામી 10 વર્ષમાં, આ વધારાનો ખર્ચ ₹21,000 થી લઈને ₹60,000 સુધી પહોંચી શકે છે, ખાસ કરીને નવી Gasoline Direct Injection (GDI) એન્જિનવાળી ગાડીઓમાં.
કઈ ગાડીઓ માટે છે વધુ જોખમ?
E20 પેટ્રોલની અસર બધી ગાડીઓ પર સરખી નથી. જે જૂની ગાડીઓ ઇથેનોલ-બ્લેન્ડિંગ (Ethanol-Blending) ને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી ન હતી, તેમાં પાર્ટ્સ ખરાબ થવાનું જોખમ વધુ છે. BS-IV અને તેનાથી નવા ઉત્સર્જન ધોરણો (Emission Standards) નું પાલન કરતી ગાડીઓ સામાન્ય રીતે E10 અને તેથી વધુ પેટ્રોલને હેન્ડલ કરવા સક્ષમ હોય છે, જે તેમને E20 માટે વધુ સુરક્ષિત બનાવે છે. જ્યારે, જૂની ગાડીઓમાં લીકેજ (Leakage) કે પર્ફોર્મન્સ (Performance) સમસ્યાઓ ટાળવા માટે ફ્યુઅલ સિસ્ટમ પાર્ટ્સનું વારંવાર નિરીક્ષણ અને વહેલું રિપ્લેસમેન્ટ (Replacement) કરાવવું પડી શકે છે.
સરકારી રણનીતિ અને ભવિષ્ય
E20 પેટ્રોલનો ધ્યેય ભારતની આયાતી ક્રૂડ ઓઇલ (Crude Oil) પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો અને કાર્બન ઉત્સર્જન (Carbon Emission) ને ઓછું કરવાનો છે. શેરડી, મકાઈ જેવા ખાદ્ય પદાર્થોમાંથી ઇથેનોલ મેળવીને, સરકાર સ્થાનિક બાયોફ્યુઅલ (Biofuel) ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપવા માંગે છે. જોકે, E20 પેટ્રોલ પર કોઈ ડિસ્કાઉન્ટ (Discount) ન હોવું એ ગ્રાહકો માટે ચિંતાનો વિષય છે, કારણ કે તેનાથી ઘટેલા માઇલેજ અને વધતા મેન્ટેનન્સ ખર્ચને પહોંચી વળવું મુશ્કેલ બની શકે છે. ભવિષ્યમાં, વાહન માલિકો માટે ફ્યુઅલ સિસ્ટમ પાર્ટ્સની લાંબા ગાળાની વિશ્વસનીયતા અને ઇંધણના ભાવમાં ઊર્જા ઘનતા (Energy Density) ના તફાવતને ધ્યાનમાં રાખીને નીતિગત ફેરફારો પર નજર રાખવી મહત્વપૂર્ણ રહેશે.