સરકાર દ્વારા રચિત એક સમિતિએ દિલ્હી-NCR માં વેચાતી તમામ નવી કારોને 2030 સુધીમાં 'ઝીરો-એમિશન' બનાવવાની ભલામણ કરી છે. વર્ષ 2027 સુધીમાં **20%** ના લક્ષ્યાંક સાથે શરૂ થનારા આ પ્રસ્તાવનો CNG અને ઈથેનોલ ઉદ્યોગ દ્વારા જોરદાર વિરોધ થઈ રહ્યો છે.
પ્રસ્તાવની મુખ્ય વિગતો
IIT મદ્રાસના પ્રોફેસર અશોક ઝુનઝુનવાલાના નેતૃત્વમાં રચાયેલી આ નિષ્ણાત સમિતિએ પ્રદૂષણ ઘટાડવા માટે આક્રમક પગલાં સૂચવ્યા છે. કમિશન ફોર એર ક્વોલિટી મેનેજમેન્ટ (CAQM) હેઠળના આ પેનલમાં ભૂતપૂર્વ AIIMS ડિરેક્ટર રણદીપ ગુલેરિયા જેવા સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો પણ સામેલ છે. તેમના મતે, PM2.5 નું સ્તર વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશનના માપદંડો કરતા વધુ હોવાથી પરંપરાગત પ્રદૂષણ નિયંત્રણો અપૂરતા સાબિત થઈ રહ્યા છે.
ઉદ્યોગોનો વિરોધ અને તર્ક
આ પ્રસ્તાવ સામે CNG, ઈથેનોલ અને બાયોગેસ સેક્ટરના સંગઠનો મેદાનમાં આવ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે આ નિયમ માત્ર બેટરી-ઈલેક્ટ્રિક ટેકનોલોજીને જ પ્રોત્સાહન આપે છે, જે અન્ય સ્વચ્છ ઊર્જા વિકલ્પો સાથે અન્યાય છે. ઉદ્યોગ જગતનું માનવું છે કે દિલ્હીના પ્રદૂષણમાં 95% ફાળો જૂના વાહનોનો છે, જે BS-VI સ્ટાન્ડર્ડનું પાલન કરતા નથી. તેથી, નવા વાહનો પર પ્રતિબંધ મૂકવાને બદલે જૂના વાહનોને દૂર કરવા પર ભાર મૂકવો જોઈએ.
Maruti Suzuki સહિતની કંપનીઓ માટે પડકાર
જો આ નિયમ લાગુ થાય, તો Maruti Suzuki જેવી કંપનીઓ માટે મુશ્કેલી વધી શકે છે, જેણે CNG અને મલ્ટી-ફ્યુઅલ એન્જિનમાં મોટું રોકાણ કર્યું છે. આ નિર્ણયથી કંપનીઓની પ્રોડક્ટ સ્ટ્રેટેજી અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશન મોડેલમાં ઝડપી ફેરફાર કરવો પડશે, જે ખાસ કરીને કિંમત પ્રત્યે સંવેદનશીલ ગ્રાહકો માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. હવે CAQM એ આ પ્રસ્તાવની વ્યવહારિકતા અને ઉદ્યોગોની લોબિંગ વચ્ચે સંતુલન જાળવવાનું રહેશે.