સરકારની PM E-DRIVE સ્કીમ હેઠળ મળતી સબસિડી **31 માર્ચ, 2028** ના રોજ સમાપ્ત થવા જઈ રહી છે. આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે Bajaj Auto અને Tata Motors અત્યારથી જ આંતરિક ખર્ચ ઘટાડવા અને ઉત્પાદન વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે.
ભારતીય ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ સેક્ટર અત્યારે એક મોટા બદલાવના તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. PM E-DRIVE સ્કીમ જેવા સરકારી સપોર્ટ પ્રોગ્રામ્સ 31 માર્ચ, 2028 સુધી જ અમલી રહેશે. Bajaj Auto અને Tata Motors જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓ માટે આ એક સ્પષ્ટ ડેડલાઈન છે, જ્યાં તેમને સરકારી મદદ વગર બિઝનેસ મોડલને ટકાવી રાખવા માટે તૈયાર થવું પડશે.
નફાકારકતા માટે કંપનીઓની ખાસ તૈયારી
Bajaj Auto હવે એન્જિનિયરિંગ ક્ષમતાઓ પર ધ્યાન આપી રહી છે જેથી પ્રોફિટ માર્જિન પર અસર ન પડે. કંપની પોતાના પ્લેટફોર્મને એવી રીતે ફરીથી ડિઝાઇન કરી રહી છે કે સબસિડી વગર પણ વાહનોનું ઉત્પાદન સસ્તું પડે. તેમની EV ડિવિઝન, ખાસ કરીને 'Chetak' સ્કૂટર અને ઇલેક્ટ્રિક થ્રી-વ્હીલરની સફળતાને કારણે કંપનીની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત બની છે.
બીજી તરફ, Tata Motors મોટા પાયે કામગીરી વધારવા (Scale of operations) પર ભાર મૂકી રહી છે, ખાસ કરીને કોમર્શિયલ સેક્ટરમાં. લોજિસ્ટિક્સ અને ડિલિવરી માટે ઇલેક્ટ્રિક ફ્લીટ વધારીને કંપની 'ઈકોનોમી ઓફ સ્કેલ'નો લાભ લેવા માંગે છે, જેથી દરેક વાહન દીઠ ખર્ચ ઘટે.
રોકાણકારો માટે જોખમો અને વાસ્તવિકતા
આ સંક્રમણ કાળ જોખમ મુક્ત નથી. સૌથી મોટો ડર એ છે કે સબસિડી દૂર થયા પછી ગ્રાહકોની માંગમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. ચીન અને અમેરિકામાં પણ સબસિડી હટ્યા બાદ વેચાણ ધીમું પડ્યું હતું. વધુમાં, હાલમાં બંને કંપનીઓ પાસે માંગ વધુ છે પણ ઉત્પાદન ક્ષમતા મર્યાદિત છે. 'ડીપ લોકલાઈઝેશન' એટલે કે ભારતમાં જ વધુ ભાગો બનાવવાની ચેલેન્જ હજુ પણ મોટી છે. રોકાણકારોની નજર એ વાત પર રહેશે કે શું 2028 સુધીમાં આ કંપનીઓ સરકારી મદદ વિના પોતાના દમ પર નફાકારક રહી શકશે કે નહીં.