સરકારે ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર (EV) માટે PM E-DRIVE યોજના 31 માર્ચ, 2028 સુધી લંબાવી છે. કુલ **₹11,900 કરોડ**ની ફાળવણી સાથે, આ નિર્ણય લાંબા ગાળાની નીતિગત સ્પષ્ટતા આપે છે, પરંતુ પ્રતિ કિલોવોટ-કલાક (kWh) મળતી સબસિડીમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. રોકાણકારો આ સ્થિરતા પર પ્રતિક્રિયા આપી રહ્યા છે, જોકે કંપનીઓએ હવે નીચા સરકારી સમર્થન સાથે આગળ વધવું પડશે.
EV સેક્ટરને મોટી રાહત!
કેન્દ્રીય ભારે ઉદ્યોગ મંત્રાલયે ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર (EV) સેક્ટર માટે PM ઇલેક્ટ્રિક ડ્રાઇવ રિવોલ્યુશન ઇન ઇનોવેટિવ વ્હીકલ એન્હાન્સમેન્ટ (PM E-DRIVE) યોજનાને 31 માર્ચ, 2028 સુધી લંબાવી દીધી છે. આ પગલાથી આગામી પાંચ વર્ષ માટે નીતિગત સ્પષ્ટતા મળી છે.
આ યોજના હેઠળ કુલ ₹11,900 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે, જેમાં ખાસ કરીને 4.57 મિલિયન ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલરના રજીસ્ટ્રેશનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ₹2,767 કરોડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
આ જાહેરાત બાદ, શેરબજારમાં Ather Energy ના શેર 4.5% જ્યારે Ola Electric Mobility ના શેર લગભગ 1% સુધી વધ્યા હતા.
સબસિડીમાં ઘટાડાની અસર
જોકે, લાંબા ગાળાની સ્પષ્ટતા સાથે, સરકારે સબસિડીના માળખામાં ફેરફાર કર્યો છે. 1 એપ્રિલ, 2025 થી, સબસિડી ₹2,500 પ્રતિ kWh રહેશે, જે વાહન દીઠ મહત્તમ ₹5,000 સુધી મર્યાદિત હશે. આ અગાઉની ₹5,000 પ્રતિ kWh (વાહન દીઠ ₹10,000 સુધી) ની સરખામણીમાં ઘટાડો છે.
રોકાણકારો માટે, આ એક મહત્વપૂર્ણ સંક્રમણકાળ દર્શાવે છે. જેમ જેમ સરકારનું સીધું નાણાકીય સમર્થન ઘટશે, તેમ તેમ કંપનીઓએ નફાકારકતા જાળવી રાખવા માટે કોસ્ટ એફિશિયન્સી (Cost Efficiency) અને મેન્યુફેક્ચરિંગ (Manufacturing) માં સુધારા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું પડશે. જો સબસિડીમાં ઘટાડાને કારણે વાહનોના ભાવ વધશે, તો માંગ પર અસર થઈ શકે છે અથવા ઉત્પાદકોને ખર્ચનો બોજ ઉઠાવવો પડી શકે છે, જે નફાના માર્જિન પર દબાણ લાવી શકે છે.
જોખમો અને ફંડ ફાળવણી
રોકાણકારોએ નોંધ લેવી જોઈએ કે PM E-DRIVE યોજના ફંડ-લિમિટેડ (Fund-Limited) છે. કુલ સહાય વાહનોની ચોક્કસ સંખ્યા સાથે જોડાયેલી છે. જો માંગ આ ક્ષમતા કરતાં વધી જાય, તો સરકાર યોજનાને સમય પહેલા બંધ કરી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે નીતિ 2028 સુધી લંબાવવામાં આવી હોવા છતાં, તેની વાસ્તવિક અવધિ ટુ-વ્હીલર માટે ફાળવેલ ₹2,767 કરોડ કેટલી ઝડપથી વપરાય છે તેના પર નિર્ભર રહેશે.
આ ઉપરાંત, ઉત્પાદન ખર્ચમાં ઘટાડાની ગતિના આધારે પ્રોત્સાહન માળખાની સમયાંતરે સમીક્ષા કરવામાં આવશે.
ભવિષ્યમાં ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
આગળ જતાં, ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર ઉત્પાદકો નીચી સબસિડીના વાતાવરણમાં કેવી રીતે સંક્રમણનું સંચાલન કરે છે તે મુખ્ય પરિબળ રહેશે. રોકાણકારો વેચાણ વોલ્યુમ (Sales Volume) અને કિંમત નિર્ધારણ (Pricing Strategy) અંગે મેનેજમેન્ટની ટિપ્પણીઓ પર નજર રાખી શકે છે. Ather અને Ola જેવી કંપનીઓની સરકારી સમર્થન પર વધુ પડતી નિર્ભરતા વિના વેચાણ વધારવાની ક્ષમતા આગામી વર્ષોમાં ક્ષેત્રના સ્વાસ્થ્યનું મુખ્ય સૂચક બનશે.
વધુમાં, કાચા માલના ભાવ (Raw Material Costs) અથવા બેટરીના ભાવમાં કોઈપણ ફેરફાર કંપનીઓ ગ્રાહકો પર ખર્ચ પસાર કરી શકે છે કે કેમ અથવા તેમના આંતરિક ખર્ચને સમાયોજિત કરવાની જરૂર પડી શકે છે કે કેમ તે અસર કરી શકે છે.