નીતિ આયોગના પૂર્વ સીઈઓ Amitabh Kant એ નવા CAFE III ફ્યુઅલ-એફિશિયન્સી નોર્મ્સ પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે આ નવી પોલિસીમાં ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સને પ્રાધાન્ય આપવાને બદલે હાઈબ્રિડ જેવા વિકલ્પો પર વધુ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
પોલિસીમાં ક્યાં છે વિવાદ?
ભારતીય ઓટો સેક્ટરમાં ચાલી રહેલા ટ્રાન્સફોર્મેશન વચ્ચે, નીતિ આયોગના પૂર્વ સીઈઓ Amitabh Kant એ સરકારના નવા CAFE III (Corporate Average Fuel Economy) નોર્મ્સ પર ગંભીર ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે. સરકાર આ નિયમોને 'ટેકનોલોજી-ન્યુટ્રલ' ગણાવે છે, પરંતુ Kant માને છે કે આ ફ્લેક્સિબિલિટી ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ તરફના ઝડપી સંક્રમણને ધીમું કરી શકે છે.
આ નોર્મ્સ કેવી રીતે કામ કરે છે?
CAFE III હેઠળ, ઓટો કંપનીઓએ તેમના સમગ્ર ફ્લીટ માટે ચોક્કસ એફિશિયન્સી ટાર્ગેટ પૂરા કરવાના હોય છે. આમાં Battery Electric Vehicles (BEV) માટે સૌથી વધુ પ્રોત્સાહન છે, પરંતુ આ સાથે જ પ્લગ-ઇન હાઈબ્રિડ, સ્ટ્રોંગ હાઈબ્રિડ અને ઇથેનોલ-ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ વાહનોને પણ ક્રેડિટ આપવામાં આવી છે. આનાથી કંપનીઓને સંપૂર્ણ રીતે બેટરી પાવર પર શિફ્ટ થવાને બદલે અલગ-અલગ ટેકનોલોજીના મિશ્રણ દ્વારા ટાર્ગેટ પૂરા કરવાની છૂટ મળે છે.
ઓટો કંપનીઓ માટે રોકાણની રણનીતિ
આ પોલિસીની અસર કંપનીઓના કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (Capex) પર સીધી જોવા મળે છે:
- Tata Motors અને Mahindra & Mahindra: આ કંપનીઓએ ડેડિકેટેડ ઈલેક્ટ્રિક પ્લેટફોર્મ પર મોટું રોકાણ કર્યું છે.
- Maruti Suzuki અને Toyota: આ કંપનીઓ હાઈબ્રિડ ટેકનોલોજી અને ICE (Internal Combustion Engine) પર વધુ ભાર આપી રહી છે.
આ વર્તમાન પોલિસી હાઈબ્રિડ પર ભાર મૂકનારી કંપનીઓ માટે ફાયદાકારક છે, કારણ કે તેમને તાત્કાલિક મોટા પાયે બેટરી ફ્લીટમાં રોકાણ કરવાની જરૂર રહેતી નથી.
ક્રેડિટ સિસ્ટમ અને નિયમનકારની ભૂમિકા
Amitabh Kant એ આ નોર્મ્સના વહીવટી માળખા પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે. જો કોઈ કંપની ટાર્ગેટ પૂરા ન કરી શકે, તો તે અન્ય પાસેથી ક્રેડિટ ખરીદી શકે છે. અહીં ચિંતા એ છે કે Bureau of Energy Efficiency, જે રેગ્યુલેટર તરીકે કામ કરે છે, તે જો આ સિસ્ટમમાં સહભાગી થાય તો 'કોન્ફ્લિક્ટ ઓફ ઇન્ટરેસ્ટ' ઊભો થઈ શકે છે. રોકાણકારોએ આગામી સમયમાં જોવું પડશે કે શું સરકાર આમાં ફેરફાર કરીને શુદ્ધ ઈલેક્ટ્રિક વાહનોને વધુ પ્રોત્સાહન આપે છે કે નહીં.