પશ્ચિમ બંગાળ સરકાર હવે એડિબલ ઓઈલ સેક્ટરમાં પ્રવેશવાની તૈયારી કરી રહી છે. રાજ્ય પોતાની મસ્ટર્ડ ઓઈલ બ્રાન્ડ લોન્ચ કરશે જેથી અન્ય રાજ્યો પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય. National Dairy Development Board ના સહયોગથી ખેડૂતોને બટાકાના બદલે ઓઈલસીડ્સ વાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે.
પશ્ચિમ બંગાળ સરકાર રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશમાંથી આવતા ખાદ્ય તેલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે પોતાની મસ્ટર્ડ ઓઈલ બ્રાન્ડ શરૂ કરવા જઈ રહી છે. સહકાર મંત્રી અશોક કિર્તાનિયાએ પુષ્ટિ કરી છે કે આ પ્રોજેક્ટ 'Banglar Dairy' ના મોડલ પર આધારિત હશે. સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એક એવી સપ્લાય ચેઈન બનાવવાનો છે જ્યાં ખેડૂતો સરપ્લસ બટાકાના વાવેતરને છોડીને ઓઈલસીડ્સ તરફ વળે.
ખેતીમાં મોટો બદલાવ
રાજ્યમાં આ વર્ષે 25 લાખ ટન જેટલું બટાકાનું મબલખ ઉત્પાદન થયું છે, જેના કારણે ખેડૂતોને ભાવમાં ભારે અસ્થિરતાનો સામનો કરવો પડે છે. હવે મસ્ટર્ડ, ગ્રાઉન્ડનટ અને સનફ્લાવરની ખેતીને પ્રોત્સાહન આપીને સરકાર કૃષિ ઉત્પાદનનું સંતુલન જાળવવા માંગે છે. આ માટે National Dairy Development Board ટેકનિકલ સપોર્ટ પૂરો પાડશે.
IIT ખડગપુર સાથે ભાગીદારી
પ્રોજેક્ટની સફળતા માટે રાજ્ય સરકારે Indian Institute of Technology Kharagpur સાથે હાથ મિલાવ્યા છે. આ સંસ્થા તેલ કાઢવાની આધુનિક પદ્ધતિઓ અને પોસ્ટ-હાર્વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ પર રિસર્ચ કરશે. હાલમાં પાંચ જિલ્લાઓમાં 525 એકર જમીન પર પાઈલટ પ્રોગ્રામ ચાલી રહ્યો છે.
માર્કેટ ચેલેન્જ
ભારતીય એડિબલ ઓઈલ માર્કેટમાં Adani Wilmar, Marico અને Emami Agrotech જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓનો દબદબો છે. તેમની મજબૂત ડિસ્ટ્રિબ્યુશન નેટવર્ક અને બ્રાન્ડિંગ સામે સરકારી બ્રાન્ડ માટે સ્પર્ધા કરવી મોટો પડકાર બની રહેશે. ઓપરેશનલ ખર્ચ અને પ્રાઈસિંગમાં પ્રાઈવેટ પ્લેયર્સની સરખામણીએ સરકારી તંત્ર કઈ રીતે ટકી રહેશે, તે જોવું મહત્વનું રહેશે.