વાયનાડમાં ક્લાયમેટ ક્રાઈસિસ ગંભીર બની રહ્યો છે. સરેરાશ તાપમાન વધીને **29.2°C** પહોંચ્યું છે, જ્યારે ચોમાસામાં **37%** જેટલી મોટી ઘટ નોંધાઈ છે. આ સંકટને કારણે કોફી અને મરી જેવા મુખ્ય પાકોનું ઉત્પાદન જોખમમાં છે.
કેરળનું કૃષિ કેન્દ્ર ગણાતું વાયનાડ હાલ ગંભીર ક્લાયમેટ સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. સપ્ટેમ્બર 2026 ના પ્રથમ અર્ધમાં જિલ્લાનું સરેરાશ તાપમાન 29.2°C નોંધાયું હતું, જે 2025 માં 27.3°C હતું. આ ગરમીની સાથે ચોમાસામાં 37% ની ઘટ ખેતીના પાયાને હચમચાવી રહી છે.
પાક પર અસર અને આર્થિક જોખમ
વાયનાડમાં રોબસ્ટા કોફી, કાળા મરી અને ડાંગર મુખ્ય પાક છે. પર્યાવરણીય દબાણને કારણે કોફીના છોડમાં અકાળે ફૂલ આવવાની સમસ્યા જોવા મળી છે, જે પાકની આવક ઘટાડી શકે છે. આનાથી સ્થાનિક ખેડૂતોની કમાણી પર સીધી અસર પડશે અને આ વસ્તુઓ પર નિર્ભર કંપનીઓ માટે સપ્લાય ચેઈનનું દબાણ વધી શકે છે.
સરકારનો પ્લાન: KERA પ્રોજેક્ટ
આ જોખમોને ઘટાડવા માટે કેરળ સરકાર અને World Bank દ્વારા 'Kerala Climate Resilient Agri-Value Chain Modernisation (KERA)' પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ માટે અંદાજે ₹2,365 કરોડ ની ફાળવણી કરવામાં આવી છે. જેનો મુખ્ય હેતુ ખેતીને સ્થિતિસ્થાપક બનાવવી, વેલ્યુ ચેઈન સુધારવી અને ખેડૂતો માટે કાર્બન ક્રેડિટ સ્કીમ લાવવાનો છે.
વધતા પડકારો
કૃષિ ઉપરાંત, જિલ્લામાં પાણીના સ્તરમાં ઘટાડો અને કુવાઓ સુકાઈ જવાની સમસ્યા વિકટ બની છે. સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતમાં જમીનનું તાપમાન 39°C સુધી પહોંચી ગયું હતું. ભૂસ્ખલનનો ડર અને અનિયમિત વરસાદને લીધે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પણ જોખમમાં છે. હવે આર્થિક દૃષ્ટિએ KERA પ્રોજેક્ટની સફળતા અને આગામી સમયના હવામાન પર સૌની નજર રહેશે.
