પંજાબમાં આજે ડાંગરની ખરીદીની સીઝન શરૂ થઈ રહી છે, પરંતુ રાજ્ય મોટા લોજિસ્ટિકલ સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. ગોડાઉનમાં ક્ષમતા કરતાં **90 લાખ ટન** વધુ અનાજ ભરાઈ ગયું છે, જેના કારણે નવી આવક માટે જગ્યા નથી.
પંજાબમાં આજે ૧ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬થી ડાંગરની ખરીદીની સીઝન શરૂ થઈ રહી છે, પરંતુ રાજ્ય સામે મોટો પડકાર ઉભો થયો છે. હાલની સ્થિતિ એવી છે કે રાજ્ય પાસે ૨૭૦ લાખ ટનથી વધુ અનાજનો સ્ટોક છે, જ્યારે તેની કુલ સંગ્રહ ક્ષમતા માત્ર ૧૮૨ લાખ ટન જેટલી જ છે. આ ગંભીર અસંતુલનને કારણે નવી ડાંગરની આવક માટે જગ્યાનો અભાવ સર્જાયો છે, જે ખેડૂતો અને સરકારી એજન્સીઓ માટે મોટી માથાકૂપ બની શકે છે.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કેમ ટૂંકું પડ્યું?
સમસ્યાનું મુખ્ય મૂળ પંજાબની ડાંગર-ઘઉંના પાક ચક્ર પરની નિર્ભરતા છે. ખરિફ પાકના કુલ વિસ્તારના ૯૨% હિસ્સામાં માત્ર ડાંગરનું વાવેતર થાય છે. પંજાબ રાઈસ ઈન્ડસ્ટ્રી એસોસિએશનના જણાવ્યા અનુસાર, સિસ્ટમને સુવ્યવસ્થિત કરવા માટે તાત્કાલિક ૫૦ લાખ ટન જગ્યા ખાલી કરવાની જરૂર છે, અન્યથા પીક સીઝન દરમિયાન માર્કેટમાં ગંભીર જામ (Gridlock) સર્જાઈ શકે છે.
પર્યાવરણ અને આર્થિક ફટકો
આ માત્ર સ્ટોરેજની સમસ્યા નથી, પણ પર્યાવરણીય કટોકટી પણ છે. અતિશય ડાંગરના વાવેતરને કારણે રાજ્યમાં ભૂગર્ભજળ ખેંચવાનો દર ૧૫૨% સુધી પહોંચી ગયો છે. રાજ્યના ૭૬% બ્લોક્સમાં પાણીના સ્તર જોખમી રીતે નીચે ઉતરી ગયા છે. પરિણામે, ખેડૂતોને ઊંડા અને મોંઘા ટ્યુબવેલ બનાવવા પડે છે, જે તેમના પ્રોફિટ માર્જિનને સીધો ફટકો મારે છે.
માર્કેટ અને ઇન્વેસ્ટર માટે સંકેત
MSP (Minimum Support Price) ના કારણે ખેડૂતો અન્ય પાક તરફ વળતા ખચકાય છે, કારણ કે અન્ય પાકો માટે મજબૂત વેલ્યુ ચેઈન કે સ્ટોરેજ સુવિધા ઉપલબ્ધ નથી. ફૂડ પ્રોસેસિંગ અને એગ્રી-લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે આ એક જોખમ છે, કારણ કે સ્ટોક સમયસર ખસેડવામાં નહીં આવે તો સપ્લાય ચેઈનમાં મોટો વિલંબ થઈ શકે છે. આગામી દિવસોમાં સરકાર દ્વારા જૂનો સ્ટોક ખાલી કરવા માટે લેવામાં આવતા પગલાં પર રોકાણકારોની ખાસ નજર રહેશે.