સરકારે PM-KISAN યોજનાનો 23મો હપ્તો જાહેર કર્યો છે. ઉત્તર પ્રદેશના **2.2 કરોડ**થી વધુ ખેડૂતોના ખાતામાં સીધા **₹4,352 કરોડ** જમા કરવામાં આવ્યા છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ અર્થતંત્રમાં રોકડ પ્રવાહ વધારવાનો છે.
કેન્દ્ર સરકારે પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ (PM-KISAN) યોજના હેઠળ 23મો હપ્તો બહાર પાડ્યો છે. રાષ્ટ્રીય સ્તરે વાત કરીએ તો, સરકારે દેશના આશરે 9.44 કરોડ પાત્ર ખેડૂતોના ખાતામાં ₹18,880 કરોડથી વધુની રકમ ટ્રાન્સફર કરી છે.
આ યોજનાનું મહત્વ
વર્ષ 2019 માં શરૂ થયેલી આ યોજના હેઠળ પાત્ર ખેડૂત પરિવારોને વાર્ષિક ₹6,000 ની આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે, જે ₹2,000 ના ત્રણ સમાન હપ્તામાં Direct Benefit Transfer (DBT) દ્વારા સીધા બેંક ખાતામાં જમા થાય છે. સરકારે આ યોજનાને 2030-31 ના નાણાકીય વર્ષ સુધી લંબાવી છે, જેમાં કુલ ₹3.15 લાખ કરોડ ના ખર્ચનો અંદાજ રાખવામાં આવ્યો છે.
ગ્રામીણ અર્થતંત્ર પર અસર
જોકે આ એક વેલફેર સ્કીમ છે, પરંતુ તેના દ્વારા ખેડૂતોના હાથમાં આવતી રોકડ બિયારણ, ખાતર અને અન્ય ખેતીના સાધનો પાછળ ખર્ચાય છે. આ પ્રક્રિયા ગ્રામીણ માંગમાં વધારો કરે છે, જેની પરોક્ષ અસર ટ્રેક્ટર ઉત્પાદકો અને એગ્રી-ઇનપુટ કંપનીઓ પર પણ જોવા મળે છે.
પડકારો અને ફિસ્કલ ઈમ્પેક્ટ
યોજનાના અમલીકરણમાં Aadhaar લિંકિંગ, e-KYC અને જમીનના રેકોર્ડનું વેરિફિકેશન મહત્વના છે, જે કેટલીકવાર ટેકનિકલ અવરોધો ઉભા કરે છે. ఇప్పటి સુધી કુલ ₹4.46 લાખ કરોડથી વધુની રકમ વિતરણ થઈ ચૂકી છે, જે સરકારી તિજોરી પર સતત નાણાકીય બોજ ઉભો કરે છે. સરકાર માટે હવે વાસ્તવિક લાભાર્થીઓની ઓળખ જાળવી રાખવી અને વિતરણની ચોકસાઈ રાખવી એ સૌથી મોટો પડકાર છે.