વર્ષ **2026** માં ભારતમાં ચોમાસા દરમિયાન **13%** વરસાદની ઘટ નોંધાઈ છે, જે છેલ્લા એક દાયકાનું સૌથી નીચું સ્તર છે. મકાઈ અને કઠોળના ઉત્પાદન પર અસર પડવાની આશંકા વચ્ચે મોંઘવારીનું જોખમ વધી રહ્યું છે.
ભારતીય કૃષિ ક્ષેત્ર વર્ષ 2026 ના ચોમાસામાં થયેલી 13% વરસાદની ઘટને કારણે દબાણ હેઠળ છે, જે 2015 પછીનું સૌથી નબળું ચોમાસું સાબિત થયું છે. ખરીફ પાકના વાવેતરમાં ગત વર્ષની સરખામણીએ માત્ર 1.1% નો નજીવો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, પરંતુ અસમાન વરસાદ અને પાકની ગુણવત્તા પર પડી રહેલી અસર અર્થતંત્ર માટે ચિંતાનો વિષય છે.
ખાદ્ય ચીજો અને ઔદ્યોગિક કાચા માલ પર જોખમ
ચોમાસાની આ અસર તમામ પાકો પર એકસમાન નથી. ચોખા અને ઘઉં જેવા પાકો સરકારી બફર સ્ટોકને કારણે સુરક્ષિત છે, પરંતુ મકાઈ અને કઠોળના પુરવઠામાં અવરોધ આવી શકે છે. મકાઈનો ઉપયોગ પોલ્ટ્રી, પશુ આહાર અને ઇથેનોલ ઉત્પાદન જેવા ઉદ્યોગોમાં કાચા માલ તરીકે થાય છે. જો મકાઈનો પુરવઠો ઘટશે, તો આ ઉદ્યોગોએ વધારાનો ખર્ચ ભોગવવો પડશે, જે તેમના માર્જિન પર સીધી અસર કરશે.
મોંઘવારી અને ગ્રામીણ માગ
ખાદ્ય મોંઘવારીનો દર હાલમાં 5.06% છે, જે સામાન્ય CPI ફુગાવાના દર 3.54% કરતા ઘણો વધારે છે. ખાસ કરીને મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટક જેવા રાજ્યોમાં અસમાન વરસાદને કારણે ખેડૂતોની આવક ઘટી શકે છે, જે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કન્ઝ્યુમર ગુડ્સની માંગ ઘટાડી શકે છે.
રવી સીઝન પર નજર
ચોમાસાની ઘટને કારણે જળાશયોમાં પાણીનું સ્તર પણ સરેરાશ કરતા ઓછું છે, જે રવી પાક માટે પડકારરૂપ બની શકે છે. ICRA એ વર્ષ FY27 માટે કૃષિ ક્ષેત્રના વિકાસનો અંદાજ ઘટાડીને લગભગ 1% કરી દીધો છે. હવે બજારની નજર રવી વાવેતરની પ્રગતિ અને સિંચાઈ માટે ઉપલબ્ધ પાણીના જથ્થા પર ટકેલી છે.