ભારતમાં Kharif સિઝન માટે મકાઈનું વાવેતર **17 જુલાઈ** સુધીમાં **5%** ઘટીને **67.89 લાખ હેક્ટર** થયું છે. મોડા ચોમાસા અને El Niñoની સ્થિતિને કારણે વાવણીમાં ઘટાડો થયો છે. મધ્યપ્રદેશમાં **23%** વધારો જોવા મળ્યો છે, પરંતુ કર્ણાટક અને મહારાષ્ટ્રમાં થયેલા મોટા ઘટાડાને કારણે livestock feed ઉદ્યોગ માટે પુરવઠાની ચિંતાઓ વધી છે.
Detailed Coverage
ચોમાસાની ચિંતા અને વાવણી પર અસર
વર્તમાન Kharif સિઝન માટે મકાઈની ખેતી દબાણ હેઠળ છે. 17 જુલાઈ સુધીમાં સમગ્ર ભારતમાં કુલ વાવેતર 5% ઘટીને 67.89 લાખ હેક્ટર થયું છે. આ ઘટાડાનું મુખ્ય કારણ અનિયમિત ચોમાસાની પેટર્ન અને મુખ્ય કૃષિ ક્ષેત્રોમાં વરસાદની ખાધ છે, જેનાથી ખેડૂતો માટે વાવણીનો સમયગાળો મુશ્કેલ બન્યો છે.
રાજ્યો પ્રમાણે વાવણીમાં તફાવત
જોકે રાષ્ટ્રીય સ્તરે વલણ ઘટવાનું છે, પણ રાજ્યોમાં તેની અસર અલગ-અલગ છે. મધ્યપ્રદેશ એક મુખ્ય તેજસ્વી સ્થળ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, જ્યાં મકાઈ વિસ્તારમાં 23% નો વધારો નોંધાયો છે અને તે 23.37 લાખ હેક્ટર સુધી પહોંચ્યો છે. મધ્ય ભારતમાં આ વિસ્તરણ અન્યત્ર થયેલા નુકસાનને સંતુલિત કરવામાં મદદરૂપ થયું છે. તેનાથી વિપરીત, દક્ષિણી રાજ્યોને ભારે અસર થઈ છે, કર્ણાટકમાં અપૂરતા વરસાદને કારણે વાવેતર વિસ્તારમાં 30% નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. મહારાષ્ટ્રમાં પણ 5.1% નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યાં વાવણીનું સ્તર 9.59 લાખ હેક્ટર સુધી પહોંચ્યું છે. રાજસ્થાન, તેલંગાણા અને ઉત્તર પ્રદેશ જેવા અન્ય મુખ્ય ઉત્પાદક રાજ્યોમાં પણ વાવણી ઓછી થઈ છે, જ્યારે આંધ્રપ્રદેશ અને બિહારમાં નજીવો વધારો થયો છે.
Feed ઉદ્યોગ માટે પડકારો
વાવણીની ગતિશીલતામાં આવેલા ફેરફાર મકાઈ પર નિર્ભર ઉદ્યોગો, ખાસ કરીને livestock અને poultry feed ક્ષેત્ર માટે સંભવિત અવરોધો ઉભા કરે છે. ઉદ્યોગના નિરીક્ષકો નોંધે છે કે સિઝનની શરૂઆત મોડી થવાને કારણે પાકના આગમનમાં લગભગ એક મહિનાનો વિલંબ થઈ શકે છે, જેમાં લણણીનો સમય સામાન્ય સમયને બદલે ડિસેમ્બરમાં શરૂ થવાની સંભાવના છે.
હવામાન સંબંધિત સમસ્યાઓ ઉપરાંત, ખેડૂતો બજારના વળતરના આધારે પણ પોતાના વિકલ્પો વિચારી રહ્યા છે. કેટલાક ખેડૂતોએ સોયાબીન જેવા પાકની ખેતી તરફ જમીન વાળ્યાનું કહેવાય છે, જે તાજેતરમાં મકાઈ કરતાં વધુ ભાવ મેળવી રહ્યું છે, ખાસ કરીને જ્યારે અગાઉના ચક્રમાં મકાઈના બજાર ભાવ સરકારી લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (Minimum Support Price) થી પાછળ રહ્યા હતા. પાકો વચ્ચેનો આ સ્પર્ધાત્મક ફેરફાર feed ઉત્પાદકો માટે પુરવઠાની અસ્થિરતા ઊભી કરી શકે છે જેઓ સતત મકાઈની ઉપલબ્ધતા પર આધાર રાખે છે.
રોકાણકારો માટે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો
રોકાણકારો આ વાવણીના વલણો કેવી રીતે ઘરેલું મકાઈના ભાવની હિલચાલ અને feed ખર્ચમાં ફુગાવાને પ્રભાવિત કરે છે તેના પર નજર રાખી શકે છે. જ્યારે ઇથેનોલ ક્ષેત્ર અન્ય કેટલાક પાકોની સરખામણીમાં ઓછી પાણીની જરૂરિયાતને કારણે મકાઈનો સ્થિર ઉપભોક્તા બની રહે છે, ત્યારે એકંદર ઉત્પાદનનું પ્રમાણ poultry અને livestock feed વિભાગોની કંપનીઓ માટે નફાકારકતા નક્કી કરનાર મુખ્ય પરિબળ બની રહેશે. જેમ જેમ સિઝન આગળ વધશે તેમ, ઉપજની અપેક્ષાઓ અને સંભવિત પુરવઠાની અછત અંગે સ્પષ્ટતા પ્રદાન કરવા માટે કૃષિ સંસ્થાઓ અને ઉદ્યોગ સર્વેક્ષણો તરફથી ભવિષ્યના અપડેટ્સ ટ્રેક કરવા મહત્વપૂર્ણ રહેશે.