કાશ્મીરના સફરજનના બગીચાઓમાં સ્કેબ (Scab) રોગચાળાને કારણે આ વર્ષે **60%** જેટલો પાક લો-ક્વોલિટી ગ્રેડમાં આવી ગયો છે. તહેવારોની સીઝનમાં માંગ હોવા છતાં, ઊંચા ખર્ચ સામે પ્રીમિયમ એપલના ઓછા વેચાણથી ખેડૂતોની આર્થિક કમર તૂટી ગઈ છે.
કાશ્મીરનું સફરજન ઉદ્યોગ હાલમાં એક કપરા કાળમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. 2026 ના પાક પર ફૂગજન્ય રોગ 'સ્કેબ' નો મોટો હુમલો થયો છે. તહેવારોની સીઝન હોવા છતાં, બજારમાં ટોપ-ક્વોલિટીના સફરજનની અછત વર્તાઈ રહી છે, જેના કારણે ખેડૂતોની કમાણીમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે.\n\n### માર્કેટ ડેટા અને ખેડૂતો પર માર\n\nડિસ્ટ્રિબ્યુશન હબ પર આવતા સફરજનમાં 50% થી 60% પાક હાલમાં સેકન્ડરી ગ્રેડનો હોવાનું જોવા મળ્યું છે. ખેડૂતો માટે સ્થિતિ વધુ કપરી એટલા માટે છે કારણ કે ખેતી, મજૂરી, પેકેજિંગ અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન જેવા ખર્ચાઓ તો ફિક્સ જ રહે છે, જ્યારે નીચી ગુણવત્તાવાળા સફરજનની બજાર કિંમત ઘણી ઓછી મળે છે.\n\n### હવામાનની માઠી અસર\n\nઆ સમસ્યાનું મુખ્ય મૂળ 2026 સીઝન દરમિયાનનું અસામાન્ય હવામાન છે. સતત વરસાદ અને ભેજવાળા વાતાવરણને કારણે બગીચાઓમાં સ્કેબ ફંગસ ઝડપથી ફેલાઈ ગઈ. ખેડૂતોએ બગીચાની જાળવણી માટે તો ભારે ખર્ચ કર્યો હતો, પરંતુ બદલામાં ઓછી કિંમતનું ઉત્પાદન મળતા આર્થિક બોજો અનેકગણો વધી ગયો છે.\n\n### ગ્રામીણ અર્થતંત્ર પર અસર\n\nકોર્પોરેટ સેક્ટરની જેમ અહીં કોઈ એક કંપની નથી કે જેનું બેલેન્સશીટ આપણે જોઈ શકીએ, પણ હજારો નાના ખેડૂતો આ આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ અસર આખા સપ્લાય ચેઈન અને ભારતના શહેરી રિટેલ માર્કેટ સુધી પહોંચી રહી છે. હાલમાં પ્રીમિયમ સફરજનની અછતને કારણે અમુક જગ્યાએ ભાવ ઊંચા છે, પરંતુ એકંદરે ખેડૂતોને અગાઉના વર્ષો કરતા ઓછું વળતર મળે તેવી શક્યતા છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે લો-ગ્રેડ સફરજનના ભાવ સ્થિર થાય છે કે પછી વધારાના સ્ટોકને કારણે બજારમાં વધુ દબાણ આવશે.
