કર્ણાટકના ખેડૂતે મશરૂમ વેન્ચરને ₹3 લાખ માસિક ટર્નઓવર સુધી પહોંચાડ્યું

Detailed Coverage

₹500 થી ₹3 લાખ સુધીની સફર

કર્ણાટકના મહેશ કોલુરની મશરૂમની ખેતી અને વ્યવસાયની કહાણી પ્રેરણાદાયક છે. માત્ર ₹500ના નજીવા રોકાણથી 2021માં શરૂ થયેલો તેમનો આ સાહસ આજે દર મહિને ₹3 લાખનો માસિક ટર્નઓવર ધરાવે છે. શરૂઆતમાં, મહેશ માત્ર ઓઇસ્ટર મશરૂમનું ઉત્પાદન કરતા હતા અને તેને સીધા જ વેચતા હતા. પરંતુ, મશરૂમની ઓછી શેલ્ફ-લાઇફ (Shelf-life) અને બગાડના જોખમને પારખતા, તેમણે વેલ્યુ-એડેડ પ્રોડક્ટ્સ (Value-added products) તરફ વળવાનો નિર્ણય કર્યો.

તાજા ઉત્પાદનોથી વેલ્યુ-એડેડ પ્રોડક્ટ્સ તરફનો વળાંક

મહેશની સફળતાનું મુખ્ય કારણ તાજા મશરૂમ વેચવાને બદલે તેને પ્રોસેસ કરીને કૂકીઝ, પાવડર, અથાણાં અને ચકલી જેવી પ્રોડક્ટ્સ બનાવવાનું છે. જ્યાં તાજા મશરૂમ ₹400 પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાય છે, ત્યાં મશરૂમ પાવડર જેવા પ્રોસેસ્ડ ઉત્પાદનો ₹500 પ્રતિ 200 ગ્રામના ભાવે વેચાય છે. આ વ્યૂહરચનાથી નફાના માર્જિનમાં જબરદસ્ત વધારો થયો છે.

બજાર વિસ્તરણ અને કાર્યક્ષમતા

મહેશે બેંગલુરુમાં ઓર્ગેનિક ફાર્મર્સ માર્કેટ (Organic Farmers' Markets) માં ભાગ લઈને સીધા ગ્રાહકો સાથે સંપર્ક સ્થાપિત કર્યો. તેનાથી તેમને ગ્રાહકોના પ્રતિભાવ મળ્યા અને પ્રોડક્ટ મિક્સ સુધારવામાં મદદ મળી. હાલમાં, તેમનું યુનિટ દૈનિક 50 કિલોમાંથી લગભગ 45 કિલો તાજા મશરૂમનું પ્રોસેસિંગ કરીને વેલ્યુ-એડેડ ગુડ્સમાં રૂપાંતરિત કરે છે. આનાથી બગાડ ઓછો થાય છે અને આવક સ્થિર રહે છે. લો-ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ (Low Glycemic Index) ધરાવતી આરોગ્યલક્ષી પ્રોડક્ટ્સ પર ફોકસ કરીને, તેમણે ચોક્કસ ગ્રાહક વર્ગને આકર્ષિત કર્યો છે. હાલમાં, તેમના ઉત્પાદનો રિટેલ આઉટલેટ્સ, હોસ્પિટાલિટી બિઝનેસ અને વીકએન્ડ ફાર્મર્સ માર્કેટ દ્વારા વિતરિત થાય છે.

ભવિષ્યની યોજનાઓ

આ વ્યવસાય દર્શાવે છે કે ખેતી ક્ષેત્રે સપ્લાય ચેઇન (Supply Chain) પર નિયંત્રણ કેટલું મહત્વપૂર્ણ છે. નાશવંત કોમોડિટી (Perishable Commodity) થી પ્રોસેસ્ડ, લાંબા સમય સુધી ટકી રહે તેવા ઉત્પાદનમાં રૂપાંતર એ ₹3 લાખના માસિક ટર્નઓવર પાછળનું મુખ્ય કારણ છે. ભવિષ્યમાં, ઉત્પાદન વધવા સાથે ગુણવત્તાના ધોરણો જાળવવા, વિતરણ ખર્ચનું સંચાલન કરવું અને આરોગ્યપ્રદ નાસ્તાના ક્ષેત્રમાં સ્પર્ધાનો સામનો કરવો એ મુખ્ય પડકારો રહેશે.