ભારતમાં રવી સીઝનની શરૂઆત ખૂબ જ નબળી રહી છે. કુલ વાવેતર વિસ્તાર **37%** ઘટીને **17.78 લાખ હેક્ટર** પર પહોંચી ગયો છે. ખાસ કરીને રાયડા (Mustard) ના વાવેતરમાં **38%** નો ઘટાડો નોંધાતા ફૂડ ઇન્ફ્લેશન અને ગ્રામીણ માગ પર અસર થવાની આશંકા છે.
વાવેતરમાં મોટો ઘટાડો: આંકડા શું કહે છે?
કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રાલયના તાજા આંકડા મુજબ, વર્ષ 2026 ની રવી સીઝનનો પ્રારંભ ચિંતાજનક રહ્યો છે. ગયા વર્ષે આ સમયગાળામાં કુલ વાવેતર 28.16 લાખ હેક્ટર હતું, જે આ વર્ષે ઘટીને માત્ર 17.78 લાખ હેક્ટર પર આવી ગયું છે. સૌથી મોટી અસર રાયડા (Mustard) પર જોવા મળી છે, જેનું વાવેતર ગયા વર્ષના 21.03 લાખ હેક્ટર સામે ઘટીને 13.10 લાખ હેક્ટર નોંધાયું છે.
હવામાન અને પ્રાદેશિક સ્થિતિ
આ ઘટાડા પાછળ મુખ્ય કારણો જમીનમાં ભેજનો અભાવ અને અસહ્ય ગરમી છે. રાયડાના મુખ્ય ઉત્પાદક રાજ્ય ગણાતા રાજસ્થાનમાં વરસાદની ખેંચને કારણે ખેડૂતો મુશ્કેલીમાં છે. મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ અને ગુજરાત જેવા રાજ્યોમાં પણ સ્થિતિ કંઈક આવી જ છે, જોકે પંજાબ અને હરિયાણામાં વરસાદની સ્થિતિ થોડી અલગ છે.
ગ્રામીણ માંગ અને મોંઘવારી પર અસર
રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ સૂચક છે. ખેતી પ્રવૃત્તિઓ ઘટવાથી બિયારણ, ખાતર અને ટ્રેક્ટર જેવા ફાર્મ ઇક્વિપમેન્ટની માંગમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. આ કંપનીઓના શેર પર ટૂંકા ગાળામાં દબાણ જોવા મળી શકે છે. વધુમાં, ઘઉં અને તેલીબિયાંના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થવાથી ભવિષ્યમાં ખાદ્ય મોંઘવારી (Food Inflation) વધવાની દહેશત પણ રહેલી છે.
આગળનું જોખમ
સરકારે ઘઉં માટે 121 મિલિયન ટન નું ઉત્પાદન લક્ષ્યાંક રાખ્યું છે, પરંતુ જમીનમાં પાણીનું સ્તર (Groundwater) જો નહીં સુધરે તો ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ પર અસર પડશે. ડિસેમ્બર સુધીમાં વાવેતરમાં સુધારો થાય છે કે કેમ તે જોવું અત્યંત જરૂરી છે.