ભારતે ઓઈલ પામની ખેતી હેઠળ **6.40 લાખ હેક્ટર** જમીન આવરી લીધી છે, જે તેના 5-વર્ષના લક્ષ્યાંકની ખૂબ નજીક છે. જોકે, ક્રૂડ ઓઈલનું ઉત્પાદન **4.96 લાખ ટન** છે, જે **11.20 લાખ ટન**ના ટાર્ગેટ કરતા ઘણું ઓછું છે. હવે સરકારે રણનીતિ બદલીને ઉત્પાદકતા (Yield) વધારવા પર ભાર મૂક્યો છે.
ઉત્પાદન અને લક્ષ્યાંક વચ્ચેનું અંતર
નેશનલ મિશન ઓન એડિબલ ઓઈલ્સ-ઓઈલ પામ (NMEO-OP) હેઠળ માર્ચ 2026 ના અંત સુધીમાં ભારતે 6.40 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં વાવેતર કરી લીધું છે. આ પ્રગતિ 2021 માં નક્કી કરેલા 5-વર્ષીય જમીન લક્ષ્યાંકની ખૂબ નજીક છે. જોકે, આ વિસ્તાર સામે ઉત્પાદનના આંકડા હજુ પાછળ છે.
પડકારો અને વાસ્તવિકતા
2025-26 દરમિયાન ક્રૂડ પામ ઓઈલ (CPO) નું ઉત્પાદન 4.96 લાખ ટન નોંધાયું છે, જે 11.20 લાખ ટનના લક્ષ્યાંકની સામે ઘણું ઓછું છે. આનું મુખ્ય કારણ એ છે કે ઓઈલ પામ એ લાંબા ગાળાનો પાક છે. પાકને પ્રથમ ફળ આપતા 3 થી 4 વર્ષ લાગે છે અને સંપૂર્ણ ક્ષમતા સુધી પહોંચતા 6 થી 7 વર્ષનો સમય લાગે છે. હાલમાં ઉમેરાયેલી મોટાભાગની જમીન હજુ શરૂઆતી તબક્કામાં છે.
સરકારની નવી રણનીતિ અને ફંડ
હવે સરકાર 'વિસ્તાર' વધારવાને બદલે 'ઉત્પાદકતા' (Productivity) વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે. આ હેતુ માટે સરકારે 2026-27 ના એન્યુઅલ એક્શન પ્લાન માટે ₹1,143.9 કરોડ મંજૂર કર્યા છે. આ રકમનો ઉપયોગ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મજબૂત કરવા અને ખેડૂતોને મદદ કરવા માટે થશે, જેથી હેક્ટર દીઠ 4 થી 6 ટન તેલનું ઉત્પાદન મેળવી શકાય.
ભવિષ્યની દિશા
ઉત્તર-પૂર્વ જેવા વિસ્તારોમાં લોકલ પ્રોસેસિંગ યુનિટ્સ અને લોજિસ્ટિક્સ વિકસાવવા અત્યંત જરૂરી છે, જેથી પાકની ગુણવત્તા જળવાઈ રહે. રોકાણકારોએ હવે 'ફ્રેશ ફ્રૂટ બંચ' (FFB) ની ઉત્પાદકતા અને લોકલ પ્રોસેસિંગ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની પ્રગતિ પર નજર રાખવી જોઈએ, કારણ કે તે જ આ સેક્ટરની લાંબા ગાળાની સફળતા નક્કી કરશે.