ભારતની કોકોનટ પ્રોડક્ટની નિકાસમાં FY26 દરમિયાન **62%** નો ધરખમ ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. એક્ટિવેટેડ કાર્બન જેવી વેલ્યુ-એડેડ પ્રોડક્ટ્સની વધતી માંગને કારણે આ આંકડો **₹7,038 કરોડ** સુધી પહોંચ્યો છે, પરંતુ રોકાણકારોએ કાચા માલના ભાવમાં વધઘટ અને ગ્લોબલ સ્પર્ધા જેવા જોખમો પર નજર રાખવી જરૂરી છે.
નિકાસમાં નવો રેકોર્ડ
નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં ભારતનું કોકોનટ એક્સપોર્ટ સેક્ટર મજબૂત પ્રદર્શન સાથે આગળ વધ્યું છે. કુલ નિકાસ મૂલ્ય 62% ના ઉછાળા સાથે ₹7,038.35 કરોડ નોંધાયું છે. ભારત વિશ્વનું અગ્રણી કોકોનટ ઉત્પાદક છે અને કુલ વૈશ્વિક ઉત્પાદનમાં 31% થી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે. હવે ભારતીય કંપનીઓ માત્ર કાચા નાળિયેર વેચવાને બદલે પ્રોસેસ્ડ પ્રોડક્ટ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહી છે, જે લાંબા ગાળે વધુ નફાકારક સાબિત થઈ શકે છે.
માંગ અને ગ્લોબલ માર્કેટ
એક્ટિવેટેડ કાર્બન, વર્જિન કોકોનટ ઓઈલ, કોકોનટ મિલ્ક અને કોકોનટ પાવડરની માંગ વૈશ્વિક સ્તરે વધી રહી છે. ખાસ કરીને એક્ટિવેટેડ કાર્બનનો ઉપયોગ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને વોટર પ્યુરિફિકેશન જેવા ઉદ્યોગોમાં થતો હોવાથી તે નિકાસમાં મોટો હિસ્સો ધરાવે છે. હાલમાં ભારત 155 થી વધુ દેશોમાં નિકાસ કરી રહ્યું છે, જેમાં અમેરિકા, જર્મની, રશિયા અને નેધરલેન્ડ મુખ્ય બજારો છે.
રોકાણકારો માટે સાવચેતીના મુદ્દા
જોકે ક્ષેત્રમાં તેજી છે, પરંતુ કેટલાક પડકારો પણ છે:
- કોમોડિટી વોલેટિલિટી: નાળિયેર અને કોપરાના ભાવ લણણીના સમયગાળા અને સપ્લાય પર આધારિત હોય છે. ભાવ વધવાથી પ્રોસેસિંગ કંપનીઓના માર્જિન પર દબાણ આવી શકે છે.
- સ્પર્ધા: પામ ઓઈલ અને સોયાબીન ઓઈલ જેવી સસ્તી પ્રોડક્ટ્સ સાથે કોકોનટ ઓઈલની કિંમતનું અંતર વધે તો માંગ ઘટી શકે છે.
- લોજિસ્ટિક્સ: પરિવહન અને શિપિંગના ઊંચા ખર્ચ પણ નફાકારકતાને અસર કરી શકે છે.
આગામી સમયમાં 'કોકોનટ પ્રોમોશન સ્કીમ' દ્વારા કંપનીઓની પ્રોસેસિંગ ક્ષમતા કેવી રીતે વધે છે તે જોવું મહત્વનું રહેશે.