India Post હવે ગ્રામીણ પોસ્ટ ઓફિસને લોજિસ્ટિક્સ હબમાં બદલી રહ્યું છે. ખેડૂતો માટે વચેટિયાઓને દૂર કરી સીધો માલ પહોંચાડવા માટે ONDC સાથે જોડાઈને આ પ્રોજેક્ટને હવે નવા રાજ્યોમાં વિસ્તૃત કરવામાં આવી રહ્યો છે.
બદલાતું ગ્રામીણ લોજિસ્ટિક્સ મોડેલ
કૃષિ મંત્રાલય અને India Post હવે ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો (FPOs) માટે સપ્લાય ચેઇનને આધુનિક બનાવવા જઈ રહ્યા છે. આ પહેલ હેઠળ ગ્રામીણ પોસ્ટ ઓફિસને 'ડાર્ક સ્ટોર્સ' તરીકે વિકસાવવામાં આવી રહી છે. ખેડૂતો હવે MyStore એપ્લિકેશન દ્વારા ONDC (Open Network for Digital Commerce) સાથે જોડાઈને પોતાનો માલ સીધો ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડી શકશે, જેનાથી વચેટિયાઓનો ખર્ચ ઘટશે.
ક્યાં અને કેવી રીતે થશે વિસ્તાર?
અત્યાર સુધી ગુજરાત, મધ્યપ્રદેશ અને તમિલનાડુમાં સફળ પાઇલટ પ્રોજેક્ટ બાદ, હવે આ મોડેલને રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્ર જેવા રાજ્યોમાં વિસ્તારવામાં આવી રહ્યું છે. ખેડૂતોને મસાલા, કઠોળ અને સ્નેક્સ જેવા ઉત્પાદનોના શિપિંગ માટે ખાસ બલ્ક રેટ્સ આપવામાં આવશે, જેથી તેઓ શહેરી માર્કેટમાં વધુ સારી રીતે સ્પર્ધા કરી શકે.
નાણાકીય પડકારો અને જોખમો
એક તરફ આ યોજના ખેડૂતોની આવક વધારવા માટે છે, તો બીજી તરફ Department of Posts ના નાણાકીય સ્વાસ્થ્ય પર પણ સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. પોસ્ટ વિભાગ પહેલેથી જ મોટા વાર્ષિક ખાધ (Deficit) અને પેન્શનના બોજ હેઠળ કામ કરી રહ્યો છે. આ મોડેલની સફળતા હવે પોસ્ટ ઓફિસની કાર્યક્ષમતા અને ડિજિટલ સ્વીકૃતિ પર નિર્ભર છે. ખાસ કરીને યુપી અને મહારાષ્ટ્ર જેવા મોટા રાજ્યોમાં વધતી જતી લોજિસ્ટિક્સ જટિલતાને પહોંચી વળવી એ એક મોટો પડકાર બની રહેશે.