WRI India ના રિપોર્ટ મુજબ, મધ્ય પ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રમાં ડુંગળી, સોયાબીન અને સીતાફળના સપ્લાય ચેઈનમાં ખામીને કારણે દેશને દર વર્ષે **₹4,818 કરોડનું** તોતિંગ નુકસાન થઈ રહ્યું છે.
પાક બગડવાનું મુખ્ય કારણ શું?
ભારતના કૃષિ ક્ષેત્રમાં લણણી પછીની પ્રક્રિયામાં રહેલી ક્ષતિઓને કારણે ₹4,818 કરોડનું આર્થિક નુકસાન થઈ રહ્યું છે. WRI India ના નવા રિપોર્ટમાં બહાર આવ્યું છે કે મધ્ય પ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રમાં ડુંગળી, સોયાબીન અને સીતાફળ જેવો 17 લાખ ટન પાક વેડફાઈ જાય છે. આ માત્ર આર્થિક નુકસાન જ નથી, પણ માળખાગત સુવિધાઓમાં રહેલી મોટી ખામી પણ છે.
કયા પાકમાં કેટલી સમસ્યા?
- ડુંગળી: યોગ્ય વેન્ટિલેશન અને સ્ટોરેજ ન હોવાથી સંગ્રહ દરમિયાન મોટા પાયે ડુંગળી સડી જાય છે.
- સોયાબીન: મશીનરીના ખોટા સેટિંગ અને વરસાદના કારણે લણણી સમયે પાકને ભારે નુકસાન થાય છે.
- સીતાફળ: યોગ્ય હેન્ડલિંગ ન હોવાથી ગરમીને કારણે મોટી સંખ્યામાં ફળો ફેંકી દેવા પડે છે.
પર્યાવરણ અને પોષણ પર અસર
આ નુકસાન ફક્ત નાણાકીય નથી. આ સડેલા પાકને કારણે 10 લાખ ટનથી વધુ કાર્બન ડાયોક્સાઈડ ઉત્સર્જન થાય છે. આ ઉપરાંત, સોયાબીનમાં રહેલું 1.47 લાખ ટન પ્રોટીન પણ વેડફાઈ જાય છે, જે દેશના ન્યુટ્રિશન ગોલ માટે એક મોટો પડકાર છે.
હવે આગળ શું?
બજારમાં સ્થિરતા લાવવા માટે હવે કોલ્ડ ચેઈન લોજિસ્ટિક્સ અને ક્લાઈમેટ-કંટ્રોલ સ્ટોરેજમાં મોટા રોકાણની જરૂર છે. જો સરકાર અને પ્રાઈવેટ કંપનીઓ આ ક્ષેત્રે ટેકનોલોજી અને આધુનિક મશીનરી પૂરી પાડે, તો ખેડૂતોની આવકમાં મોટો વધારો થઈ શકે છે. રોકાણકારો માટે આ સેક્ટરમાં ફાર્મ-ટેક અને લોજિસ્ટિક્સ કંપનીઓ પર નજર રાખવી હવે અનિવાર્ય બની છે.